menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Mavi Karadeniz Kongresi ve Küresel Savaş Beklentileri

20 0
30.10.2026

Mavi Karadeniz Kongresi ve Küresel Savaş Beklentileri

9. Uluslararası Mavi Karadeniz Kongresi, 22-23 Ekim’de Marmara Üniversitesi’nde düzenlendi. 27 ülkeden akademisyen, diplomat ve araştırmacıların bulunduğu iki yüzü aşkın katılımcının tebliğlerinin önemli bir kısmı Rusya-Ukrayna savaşı ve bölgesel sorunları tartıştı. Karadeniz ve hinterlandı ülkeleri aynı çatı altında toplayan Karadeniz Ekonomik İşbirliği Örgütü’nün (KEİ, BSEC) barışın tesisi konusunda önemi ele alındı. Sovyet sonrasında daha barışçıl, kaynakların silahlanma yerine halkın ihtiyaçlarına aktarıldığı müreffeh bir dünya beklenmekteydi. 2026 şartlarında ise silahlanma yarışının hızlandığı, barışçıl yollarla çözülebilecek uyuşmazlıkların küresel çatışmalara zemin hazırladığı görülmektedir.

I.Dünya Savaşı’nda, o güne kadar en fazla insanın öldüğü, beldelerin tahrip olduğu çatışmalar yaşanmıştır. Bir daha böyle bir felaketin yaşanmaması için birçok kurumlar oluşturulmuş, sözleşmeler imzalanmıştır. Savaşın galipleri belirlenen sınırların korunması, güç kullanılmasının yasaklanması söylemleriyle Statükocular olarak diplomatik zeminlerde yerlerini almıştır. Başta Almanya olmak üzere mağluplar ise kendilerine büyük haksızlıklar yapıldığından sınırların gözden geçirilmesi talebiyle Revizyonistler olarak sahneye çıkmıştır. Başta Cenevre görüşmeleri olmak üzere ilk yıllarda güç kullanmanın yasaklanması için yapılan girişimler sonuçsuz kalmıştır. Milletler Cemiyeti’nin kurduğu sistem, savaşı yasaklamamış, sadece sınırlamıştır. Bu sınırların aşılmasının birçok yolunu düzenlemiştir.

Çatışmaları kesinlikle yasaklayan Lokarno Sözleşmesi 100 yıl önce 1926’da yürürlüğe girdi. Bu sözleşmeyi anlamlı hale getiren önemli husus, kaybedenlerinden Almanya’nın da taraf olmasıydı. Sözleşmeye göre barışın korunmasının bir de garantisi vardı: Almanya, Ren bölgesini askersizleştiriyordu. 1928’de Fransa ile ABD arasında imzalanan Briand-Kellog (Paris) Paktı da daha geniş katılımla savaşı yasaklamış ve Avrupa dışındaki ülkelerde buna katılmıştır. 90 yıl önce 1936’da ise Hitler’in iktidarını takviyesinden sonra Almanya sözleşmeden çekildi, Lokarno’nun ana omurgası çöktü, Ren bölgesinde askeri tahkimat başladı ve birincisinden çok daha yıkıcı olan II.Dünya Savaşı’nın tamtamları duyulmaya başlandı. Nürnberg yargılamalarında Nazilere yöneltilen temel suçlama, Lokarno Sözleşmesi’nden çekilerek barışı bozmasıydı.

BM Şartı, meşru müdafaa ve yaptırım dışında güç kullanmayı kesinlikle yasaklamıştır. Dünya savaşlarının yol açtığı yıkımları bir daha yaşamamak için birçok sözleşmeler imzalanmıştır. Bununla beraber 1960’larla birlikte nükleer başlık ve füze teknolojilerinde yarış başlamıştır. Öyle ki 1980’lere gelindiğinde dünyayı onlarca kez yok edecek silah........

© Turkish Forum