Bilgi, Aydın ve Toplum Üzerine İlber Ortaylı’nın Entelektüel Birikimi ve Beklenen Aydın Tutum Üzerine
İ. Ortaylı hakkında yazılanları okudum. Değerli aydın Ortaylı’nın yeri cennet olsun!
* Yiğit Köymen’in“Aynen öyle toplum cahil” toptancılığı izaha muhtaçtır.
Tartışmada (münazara) iyi sonuçlar elde etmek ve düşünsel varsıllaşmak için öncelikle sözcük, kavramlardan katılanların aynı anlamı anlaması gereklidir.
İlk kavram Sn. Köymen’in“Aynen öyle toplum cahil” “ dediği için “ Cahil “ olsun.
*Entelektüel kime denir?
Hiçbir insan tam olamayacağından yola çıkarak 13.yüzyıldan seslenen Sadi Şirazi:
“ Hiçbir insan fazlalık değildir hayatımızda…
Kiminden sahteliği öğrenirsin.
Öğrendiklerimiz tecrübedir aslında…” der.
İ. Ortaylı’nın yaşamı da dümdüz olmamalıdır.
Hiçbir insan kusursuz olamayacağına göre okumayı, öğrenmeyi, yazmayı içselleştirmişlerin tavrı eleştirmek olmalı. İtham değil.
Ancak ortak paydada buluşanların artması ve ortak paydayı genişletebilme olanağı olacaktır.
Yeri Gelmişken Gerçekleştirilmiş Bir Öğreneği Anımsayalım:
– Sivas Kongresi’nde (4-11 Eylül 1919) Amerikan mandasını savunanlar az değildi.
– Ülkenin içinde bulunduğu ağır şartlar, mali yetersizlikler ve dış tehditler nedeniyle kurtuluşu güçlü bir devletin himayesine girmekte arayanların sayısı bugünkünden az değildir.
– Bunların içinde Kara Vasıf Bey, Refet Paşa (Bele), Rauf Bey (Orbay) ve Halide Edip (Adıvar) gibi isimlerin olduğu malum.
– Kongre öncesinde ve sürecinde manda fikrine sıcak bakan, özellikle Amerikan mandasının daha uygun olacağını düşünenler arasında İsmet Bey (İnönü) de vardır.
– Kongre sırasında manda tartışmaları sadece birkaç kişiyle sınırlı kalmamış, birçok delege de “bağımsızlık” ile “manda” arasında tereddüt yaşamıştır:
– Öte yandan kurtuluşu ABD’nin teknik/ekonomik desteğinde gören İstanbul’daki Wilson Prensipleri Cemiyeti Üyeleri (Amerikan Mandası) ve entelektüeller arasında yaygın mandacılık düşüncesi yaygındır.
– Bunlar arasında Yunus Nadi (Abalıoğlu),Ahmet Emin (Yalman), Bekir Sami Bey (Kunduh, Necmettin Sadık (Sadak), Celal Nuri (İleri), Sami Paşazade Sezai ve Wilson Prensipleri Cemiyeti’nin kurucuları/imzacılarından Velid Ebüzziya ile Necmettin Sadık (Sadak) gibi isimlerde bulunmaktadır.
– Sivas Kongresi’nde Mustafa Kemal Paşa’nın “Ya istiklal ya ölüm” prensibi doğrultusunda manda ve himaye fikri reddedilerek, tam “bağımsızlık........
