menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Türk Dünyasında Birlik Çağrısı: Yusuf Akçura’nın Vizyonu

322 0
22.03.2026

Türk tarihinin en fırtınalı dönemlerinden birisinde, milletin kaderini sadece kılıçla değil, kalemle ve derin bir stratejik akılla şekillendiren dev isimlerin başında Yusuf Akçura gelir. O, Volga boylarından Ankara’nın bağrına uzanan bir ömrü, Türklerin birlik olması mefkûresine vakfetmiştir. O, dağılan bir imparatorluğun küllerinden yükselecek olan Türk devletinin fikri temellerini atmıştır.

Yusuf Akçura, 2 Aralık 1876’da Rusya’nın Simbir şehrinde, köklü bir Türk ailesinin evladı olarak dünyaya gözlerini açmıştır. Akçura’nın çocukluğu, Türk dünyasının iki büyük kutbu olan Kazan ve İstanbul arasında mekik dokuyarak geçmiştir. Henüz iki yaşında babasını kaybetmiş, yedi yaşına geldiğinde ise annesiyle birlikte İstanbul’a göç etmiştir.

Yusuf Akçura’yı Türk siyasi düşünce tarihinin en parlak yıldızı yapan asıl hadise, 1904 yılında Kazan’da kaleme aldığı "Üç Tarz-ı Siyaset" makalesidir. Bu metin, Türk milliyetçiliğinin ilk siyasi manifestosu ve Kızılelma’ya giden yolun haritasıdır. Akçura, bu makalesinde Osmanlı İmparatorluğu’nun çöküşten kurtulması için masada olan üç yolu; Osmanlıcılık, İslamcılık ve Türkçülüğü rasyonel bir teraziye vurur.   

Osmanlıcılık fikrini, yani imparatorluktaki tüm unsurlardan ortak bir "Osmanlı milleti" yaratma çabasını dönemin konjonktürü içerisinde imkânsız görür. İslamcılık siyasetini ise, dünya Müslümanlarını birleştirmek adına teoride güçlü görse de pratikte Müslüman sömürgelere sahip olan Avrupalı güçlerin (İngiltere, Rusya, Fransa) buna asla izin vermeyeceğini savunur. 

Akçura’nın gönlünde ve mantığında yatan asıl yol Türk Milliyetçiliğidir. O, Türk dünyasını bir bütün olarak görür ve Osmanlı Türklerinin bu birleşmede tıpkı Japonya’nın Asya’da yaptığı gibi öncü bir rol üstlenmesi gerektiğini savunur. Türklerin Birliği ülküsü, sadece bir hayal değil, Türklerin dünyada hak ettikleri yeri almalarını sağlayacak yegâne siyasi........

© Türkgün