Προκλήσεις ασφάλειας και η σημασία της σταθερότητας
Η νέα ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή αποκαλύπτει, για ακόμη μία φορά, τα όρια της ευρωπαϊκής στρατηγικής παρουσίας. Την ώρα που απειλούνται κρίσιμες ενεργειακές και θαλάσσιες οδοί και διακυβεύεται η ασφάλεια ευρωπαίων πολιτών, η Ευρωπαϊκή Ενωση κινείται κυρίως με τα εργαλεία που γνωρίζει καλύτερα: συνεδριάσεις, εκκλήσεις για αυτοσυγκράτηση και ανακοινώσεις. Η συζήτηση για την επικαιροποίηση των κανόνων εμπλοκής της επιχείρησης Aspides είναι ενδεικτική. Η Ευρώπη αναζητά τρόπους να θωρακίσει την παρουσία της, αλλά παραμένει με περιορισμένη επιχειρησιακή ευελιξία και χωρίς την απαιτούμενη στρατιωτική ικανότητα για να επηρεάσει αποφασιστικά τις εξελίξεις.
Ταυτόχρονα, η κρίση αναδεικνύει την πολιτική πολυφωνία της Ενωσης. Αλλες πρωτεύουσες δίνουν έμφαση στην άμεση αποκλιμάκωση, άλλες εμφανίζονται πιο ανεκτικές στη χρήση ισχύος. Οι κοινές δηλώσεις έχουν αξία, αλλά δεν αρκούν χωρίς ενιαία βούληση, συντονισμένη αποτροπή και αξιόπιστη προβολή ισχύος. Ετσι, η Ευρώπη συχνά παρακολουθεί αντί να διαμορφώνει.
Για την Ελλάδα, οι επιπτώσεις είναι άμεσες. Η αστάθεια στην Ανατολική Μεσόγειο, οι κίνδυνοι για την ελευθερία της ναυσιπλοΐας, οι πιέσεις στο ενεργειακό κόστος και η προοπτική νέων μεταναστευτικών ροών αγγίζουν τον πυρήνα των εθνικών συμφερόντων. Ως χώρα πρώτης γραμμής και πυλώνας σταθερότητας, η Ελλάδα οφείλει να κινηθεί με νηφαλιότητα, σε ένα περιβάλλον όπου η ευρωπαϊκή στήριξη παραμένει συχνά περισσότερο πολιτική παρά επιχειρησιακή.
Σε σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, η Ελλάδα πρέπει να διατηρήσει ακέραιη τη στρατηγική της σχέση. Αποτελεί αξιόπιστο σύμμαχο στο ΝΑΤΟ και κρίσιμο κόμβο υποδομών και ενέργειας. Αυτό σημαίνει συνέχιση της αμυντικής συνεργασίας και σαφή τοποθέτηση υπέρ της περιφερειακής σταθερότητας, χωρίς άκριτη εμπλοκή σε επιχειρήσεις που υπερβαίνουν τα εθνικά μας συμφέροντα.
Με το Ισραήλ, η στενή συνεργασία σε άμυνα, ενέργεια και τεχνολογία πρέπει να συνεχιστεί. Παράλληλα, η Ελλάδα οφείλει να διατηρήσει την αξιοπιστία της στον αραβικό κόσμο, προβάλλοντας τον σεβασμό στο διεθνές δίκαιο και την ανάγκη αποφυγής περιφερειακής ανάφλεξης. Ο διττός αυτός ρόλος αποτελεί συγκριτικό πλεονέκτημα της ελληνικής διπλωματίας.
Καθοριστικής σημασίας είναι η αποφυγή οποιασδήποτε μορφής εμπλοκής σε στρατιωτικές επιλογές τρίτων. Η Ελλάδα δεν έχει συμφέρον να εμφανιστεί ως μέρος της σύγκρουσης, αλλά ως δύναμη σταθερότητας και ασφάλειας της ναυσιπλοΐας. Κεντρικό ζητούμενο είναι η έμπρακτη υποστήριξη των διαπραγματεύσεων και κάθε αξιόπιστης πρωτοβουλίας αποκλιμάκωσης, στόχο που, σύμφωνα με τις δημόσιες ανακοινώσεις, έχει ήδη θέσει και η αμερικανική πλευρά υπό τον πρόεδρο Τραμπ. Παράλληλα, η χώρα πρέπει να αξιοποιήσει τη θέση της στην ΕΕ για μια πιο ρεαλιστική ευρωπαϊκή στρατηγική ασφάλειας που θα συμπληρώνει τον διατλαντικό δεσμό.
Σε έναν κόσμο όπου η ισχύς επιστρέφει ως καθοριστικός παράγοντας, η ενίσχυση των εθνικών δυνατοτήτων, η ενεργητική διπλωματία και η ανάδειξη της Ελλάδας ως γέφυρας μεταξύ Δύσης και αραβικού κόσμου δεν αποτελούν απλώς επιλογές πολιτικής. Αποτελούν προϋποθέσεις ασφάλειας, σταθερότητας και διεθνούς αξιοπιστίας.
Ο Δημήτρης Αβραμόπουλος είναι πρώην επίτροπος Μετανάστευσης, Εσωτερικών Υποθέσεων και Ιθαγένειας της ΕΕ, πρώην υπουργός Εξωτερικών, πρώην υπουργός Εθνικής Αμυνας
Μάριος Θεμιστοκλέους: «Άνοιξε η πλατφόρμα για 1.696 διορισμούς στο ΕΣΥ»
Ανοδική τροχιά στις τιμές του ελληνικού κρασιού διεθνώς – Η ακτινογραφία των εξαγωγών το 2025
Καιρός: Με ηλιοφάνεια και λίγες τοπικές βροχές – Ήπια πτώση της θερμοκρασίας από το Σαββατοκύριακο
