Asgari ücret, birçok kişinin yanlış bildiği üzere yeni işe başlayan ya da en niteliksiz çalışana ödenen ücret değildir. Asgari ücret, bir çalışanın barınma, sağlık, gıda, ulaşım ve kültür gibi zorunlu ihtiyaçlarını o günün ekonomik koşullarında en düşük düzeyde karşılamasına imkân veren ücret seviyesidir.

Daha sade bir ifadeyle; kira ödeyebilen, beslenebilen, giyinebilen ve temel sosyal ihtiyaçlarını karşılayabilen bir yaşam düzeyini ifade eder. Bu tanım, Asgari Ücret Yönetmeliği m.4/d’de de yer almaktadır.

Bugün itibarıyla brüt asgari ücret 33.030 TL, net asgari ücret ise 28.075,50 TL’dir.

Asgari ücrete ara zam yapılıp yapılmayacağı tartışmaları sürerken, ekonomik koşullar ve şehirler arasındaki ciddi yaşam maliyeti farkları bu tartışmayı daha da güncel hale getirmektedir. Peki, bölgesel asgari ücret uygulanabilir mi?

Bu soruya geçmeden önce Türkiye’de asgari ücretin tarihsel gelişimine kısaca bakmak gerekir.

Asgari ücretin tarihsel seyri

Cumhuriyet öncesi dönemde asgari ücret kavramına ilişkin bir düzenleme bulunmamaktaydı. Cumhuriyetin ilanından sonra ise çalışma hayatına ilişkin birçok temel düzenleme hayata geçirilmiştir.

1936 tarihli ve 3008 sayılı İş Kanunu’nun 32’nci maddesinde asgari ücret kavramına yer verilmiş ve ücretlerin alt sınırının idari düzenlemelerle belirlenebileceği öngörülmüştür. 3008 sayılı İş Kanunu m.32 “İktisadî ve içtimaî zaruretler dolayısile İktısad Vekâletince teklif edilecek işlerde gerek saat başına veya gündelik, yahut haftalık veya aylık hesabile ve gerek parça başına, yahut yapılan iş miktarına göre ödenecek işçi ücretlerinin en aşağı hadleri bir nizamname ile tesbit edilir.” şeklindedir. Ancak bu madde, o tarihlerde pek uygulama alanı bulamamıştır.

Gerçek manada asgari ücret uygulamasına 1951 yılında başlanmıştır. Bu tarihte asgari ücret yerel komisyonlarca belirlenmiş ancak mahalli idarelerin kendi aralarındaki uyumsuzluk nedeniyle sorunlar oluşmuştur. Özellikle mahalli komisyonlar tarafından belirlenen asgari ücretlerin birbirinden epeyce farklı olduğu görülünce ülke genelinde ücret adaleti sağlanamamıştır.

Daha sonra 1967 yılında kabul edilen 931 sayılı İş Kanunu ile modern anlamda çalışma........

© T24