Süper akıllı toplum: Toplum 5.0
Son beş aydır bu sayfalarda yapay zekâ ve robot teknolojilerini ele alıyorum. Ancak bu yazılarımın önemli bir kısmı, okuyucularımda geleceğe dair karamsar bir tablo oluşmasına yol açmış. Oysa teknolojinin yalnızca tehdit değil, aynı zamanda büyük fırsatlar sunduğunu da görmek gerekiyor. Geçen hafta yayımlanan yazımda da belirttiğim gibi, bu kez yapay zekâ ve robotik teknolojilerin olumlu yönlerine odaklanmak istiyorum.
Endüstri ve üretim sektörlerinde yaşanan dijital dönüşüm süreci “Endüstri 4.0” olarak adlandırılmaktadır. Ancak bu dönüşüm yalnızca üretim ve hizmet alanlarıyla sınırlı kalmamış; hem bireysel hem de toplumsal yaşamı derinden etkileyerek çok daha kapsamlı bir değişimi tetiklemiştir. Bilim insanları, bu hızlı dönüşümün sonunda “Süper Akıllı Toplum” olarak tanımlanan yeni bir toplumsal yapının ortaya çıkacağını öngörmektedir. Günümüzde bu yapı, yaygın olarak “Toplum 5.0” kavramıyla ifade edilmektedir.
Bu kavramın ortaya çıkışına baktığımızda, Endüstri 4.0’ın isim babası olarak Almanya nasıl öne çıkıyorsa, Toplum 5.0’ın da Japonya tarafından geliştirildiğini görmekteyiz. Nitekim Toplum 5.0 kavramı, Aralık 2015’te Japonya’nın 5. Bilim ve Teknoloji Temel Planı’nda merkezi bir kavram olarak yer almıştır. Bu planda Toplum 5.0; siber alan ile fiziksel dünyanın tam anlamıyla entegre olduğu, geleceğin ideal toplumsal modeli olarak tanımlanmakta ve “süper akıllı toplum” kavramıyla açıklanmaktadır.
Bu çerçevede süper akıllı toplum; ürün ve hizmetlerin ihtiyaç duyan kişilere, ihtiyaç duydukları anda ve miktarda ulaştırıldığı, yaş, cinsiyet, bölge gibi farklılıkların dikkate alındığı ve herkesin yüksek kalitede hizmetlere erişebildiği bir yapı olarak ifade edilmektedir.
Japonya iş dünyasının en önemli kuruluşlarından biri olan Keidanren’in 2018 yılında yayımladığı “Toplum 5.0 ve Geleceği Birlikte Yaratmak” başlıklı rapor da bu yaklaşımı desteklemektedir. Raporda, dijital dönüşümün yalnızca ekonomik yapıyı değil; kamu yönetiminden özel yaşama, istihdamdan endüstriyel yapıya kadar toplumun tüm katmanlarını dönüştüreceği vurgulanmaktadır. Bu........
