Yoldaş… Güzel bir kelime bu. Birkaç farklı kullanımı var.

Siyasi-ideolojik cephede komünistlerin sahip çıktığı ve kendi aralarında kullandığı bir kavram. Telaffuz ettiğiniz anda bir güveni de dile getirmiş oluyorsunuz, aynı davaya baş koymuşluğunuzu…

Dünyada çok farklı komünistler var. Türkiye’de de. Bazıları kendi aralarında ölümüne kavgalı…

Ben TKP üyesi olduğum dönemdeki duygumu hatırlıyorum; “gerçek komünist” de bizdik, “gerçek yoldaş” da…

Anlayacağınız, bazen güzel bir kelime bile anlaşmazlık kaynağı olabiliyordu. 

Bize yakın ama “bazı hataları olan” partiler vardı. Kendimizi biraz zorlayarak onlara da “yoldaş” diyebilirdik. Ama komünist olduğunu söyleyenlerin çoğunun bize göre komünizmle ilgisi yoktu.

Sovyetler Birliği’ne ilk gittiğimde oradaki kerli ferli Rus yöneticilerin bana “yoldaş” (Rusça “tovariş”) demesi çok hoşuma gidiyordu. (Bu arada Rusça’ya Türk dillerinden girdiğini ve “iş ortağı” anlamına geldiğini – “tovar”, yani mal ve “iş” – açıklamışlardı.) Düşünsenize daha yeni tanıştığınız önemli insanlarla ortak bir dava düzleminde bir çırpıda aynı kümeye girdiğinizi hissediyordunuz.

Yıllar geçti. Gerçeklerle yüzleşmeler, zor hesaplaşmalar yaşandı. Bu süreç içinde kelimeler de bazen kılık değiştiriyordu…

“Davaya ihanet etmek”

Bazen okurlardan ve seyircilerden sıcak mesajlar alıyorum. Çok seyrek de olsa bana “yoldaş” veya “sevgili yoldaşım” diye hitap edenler oluyor.

Kim olduklarını ya hiç bilmiyorum ya da tek tük bazı bilgiler ışığında gerisini tahminlerle doldurmaya çalışıyorum.

Herhalde onlar da “eski komünist…” Ya da “hâlâ komünist…”

Her iki durumda da onlara saygı duymaya hazırım. Ama az önce yazdım ya, bazı kavramlar sadece “ortak payda” yaratmıyor, aynı zamanda anlaşmazlık da çıkarabiliyor.

Yıllar önce “sevgili yoldaş” diye başlayan uzun bir e-mailin sonlarına doğru şimdi artık “davaya ihanet etmiş bir hain” olduğumu öğrenmiştim...

Yani biri bana “yoldaş” dediğinde, üstüne üstlük bir de (herhalde yine aynı davaya baş koymuşluk öngörüsü üzerinden) “siz” değil “sen” diye hitap ettiğinde tedirgin........

© T24