Anne karnında kalbe dokunan Türk doktor
Geçtiğimiz aylarda Amerikan televizyonlarına küçük bir bebeğin hikayesi konu oldu. Brooks henüz doğmamışken, doktorlar kalbinde hayati bir sorun tespit etmişti. Ailesine söylenen şey oldukça ağırdı: “Müdahale edilmezse bebeğinizin yaşama şansı çok düşük.”
Çözüm önerisi alışılmışın dışındaydı. Kalbe müdahale bebeğin doğumundan sonra değil, henüz anne karnındayken yapılacaktı.
Houston’daki Texas Children's Hospital’da gerçekleştirilen bu son derece hassas işlem, Amerikan kanalı Fox 26 Houston’da da haber oldu. Programda Brooks’un ailesiyle birlikte stüdyoda yer alan doktorlardan biri ise Türk bir hekimdi: çocuk kardiyoloğu Dr. Betül Yılmaz Furtun.
Brooks, ne mutlu ki bugün sağlıklı bir şekilde büyüyor. Ama bu sadece Brooks’un hayata tutunma hikâyesi değil; aynı zamanda Türkiye’den çıkıp dünyanın en ileri tıp merkezlerinden birinde çalışan bir doktorun da hikâyesi.
Dr. Betül Yılmaz Furtun, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi’nden mezun olduktan sonra 2003 yılında uzmanlık eğitimi için Amerika’ya gidiyor. İlk olarak University of Chicago’da genetik alanında araştırma görevlisi olarak çalışıyor. Ardından pediatri asistanlığını Washington University'de tamamlıyor. Çocuk kalp hastalıkları üzerine uzmanlaşma yolculuğu onu daha sonra Columbia University, New York-Presbyterian Hospital’a götürüyor; burada pediatrik kardiyoloji yan dal eğitimini alıyor.
Yılmaz’ın zaman içinde uzmanlık alanı da netleşiyor ve anne karnındaki (in utero) bebeklerin kalp hastalıklarına odaklanmaya başlıyor. Bu alandaki ileri görüntüleme eğitimini ise dünyanın en önemli çocuk hastanelerinden biri olan Cincinnati Children's Hospital Medical Center’da tamamlıyor. Burada fetüsün kalbini ultrason ve diğer ileri görüntüleme yöntemleriyle inceleme konusunda uzmanlaşıyor.
2015 yılından beri Houston’da görev yapan Dr. Yılmaz Furtun, bugün Baylor College of Medicine bünyesinde öğretim üyesi ve Texas Children’s Hospital’da fetal kardiyoloji medikal direktörü. Çalışmaları özellikle doğuştan kalp hastalıklarının anne karnında tanınması, ileri görüntüleme teknikleri ve bazı durumlarda bebeğin kalbine doğumdan önce müdahale edilmesi üzerine yoğunlaşıyor.
Anne karnı kalp ameliyatlarında, ultrason eşliğinde, annenin karnından ince bir iğneyle girilerek bebeğin kalbine ulaşılıyor.
Araştırmalarının önemli bir kısmı ise hangi bebeklerin bu riskli ama hayat kurtarıcı müdahalelerden gerçekten fayda görebileceğini anlamaya odaklanıyor. Yılmaz ve ekibi, anne karnındaki görüntüleme bulgularından yola çıkarak doğum sonrası sonuçları öngörebilecek işaretleri belirlemeye çalışıyor.
Dr. Betül Yılmaz Furtun ile göç hikâyesini, anne karnında yapılan kalp müdahalelerini ve Brooks’un hayatını kurtaran operasyonu konuştuk.
“Amerika’ya fetal kardiyoloji eğitimi için gittim”
- Önce göç hikâyenizden başlayalım. Amerika’ya nasıl gittiniz?
Cerrahpaşa Tıp Fakültesi’nden mezun olduktan hemen sonra Amerika’ya geldim. Amacım pediatri ve ardından pediatrik kardiyoloji alanında ileri eğitim almaktı. Özellikle fetal kardiyoloji dediğimiz, anne karnındaki bebeklerin kalp hastalıklarını inceleyen ve bazı durumlarda müdahale eden alan ilgimi çekiyordu.
Bu alan ileri teknoloji, güçlü ekip çalışması ve uzun yıllara dayanan deneyim gerektiriyor. Amerika’da aldığım eğitim hem klinik hem bilimsel açıdan benim için çok değerli bir fırsat oldu ve de ufkumu genişletti.
“Biz zorluk yaşadıysam da bu ancak beni motive etmiştir”
-Yabancı bir doktor olarak çalışmak zor oldu mu?
Olumsuz bir baskı hissettiğimi söyleyemem. Eğer bir baskı olduysa da, bu beni daha iyi olmaya motive eden bir güç oldu.
Burada gördüğüm destek sayesinde pek çok fırsat yakaladım. Şimdi ben de yeni nesil hekimlere mentörlük yaparak hem daha güçlü genç akademisyenlerin yetişmesine katkıda bulunuyor, hem de beni yetiştiren değerli hocalarıma duyduğum minneti bir anlamda geri ödemeye çalışıyorum.
Dr. Betül Yılmaz Furtun 2015'den beri Texas Children's Hospital'da görev yapıyor.
“Anne karnında kalbe müdahale ciddi dolaşım sorunlarında uygulanır”
-Anne karnında yapılan kalp müdahalesi tam olarak nedir?
Bu işlem, bebeğin kalbinde ciddi bir dolaşım sorunu oluştuğunda uygulanıyor. Ultrason eşliğinde, annenin karnından ince bir iğneyle girilerek bebeğin kalbine ulaşılıyor. Kalbin kapakçıklarında bir darlık veya üst odacıkları arasında kanın geçişini engelleyen bir tıkanma varsa, kapakçık darlığı balon ile genişletilirken tıkalı bölgeye lazer yardımıyla küçük bir açıklık oluşturulup tekrar kapanmaması için küçük bir stent yerleştiriliyor. Bu prosedürlerde amaç, bebeğin dolaşımını rahatlatmak, hastalığın ilerlemesini engellemek ve akciğerlerde oluşabilecek kalıcı hasarı önlemektir.
“Fayda riskten fazlaysa müdahele........
