“İki tavşanı birden kovalayan, iki tavşanı da yakalayamaz”

- Konfüçyüs

Simone Weil, 20. yüzyılın en çelişkili ve derin düşünürlerinden biri olarak, hayatı boyunca mistik bir ruhani arayışla radikal siyasi eylemler arasında gidip geldi. “Medcezir nedir?” diye sorsalar “Simone Weil” derdim bu yüzden. 1909'da Paris'te agnostik Yahudi bir burjuva ailede doğan Weil, çocukluğunu entelektüel bir ortamda geçirdi.(Aynı ben!) Ağabeyi André Weil'in matematik dehasıyla rekabet ederken, kendisi erken yaşta Homer, Plato, Euripides ve Kant gibi klasikleri okudu. I. Dünya Savaşı'nın yaraları, ailesinin göçü ve babasının cephedeki doktorluğu, küçük Simone'da ezilenlere karşı tuhaf bir empati yarattı. Daha çocuk yaşta askerlere çikolata yerine şeker vermeyi reddetmesi, fedakârlığın ilk işaretlerindendi. Fiziksel zayıflığı ve sık sık hastalanması onu içe dönük bir düşünür yapmıştı ve ailesinin koruyucu tutumu ise bağımsızlık arzusunu körükleyen tek şeydi. Bu baskı incelendikçe özgürlük peşi sıra düşünlerle boğuyordu onu. Okul yıllarında filozof Alain'in etkisiyle toplumsal ikiyüzlülüğü eleştirmeyi öğrendi. École Normale Supérieure'e Simone de Beauvoir'ı geçerek girmesi, normlara meydan okuyan ilk çıkışı olmuştu. Bu çocukluk, onun bireysel direnişinin yanında vicdan yükünün de temellerini atmıştı.. Burjuva konforu içinde sokak yoksulluğunu gören Weil, ayrıcalıklı doğmanın suçluluğunu ömür boyu taşımıştı. Bu suçluluk duygusu yazdığı her satırda da kendini gösteren kişisel çıkıntılar oldular. Fakat toplumlar bugünkü gibi o günlerde de çıkıntıları sevmezdi. Çıkıntılık yapan dışarda kalırdı. Erken yazılarında siyasi eleştiriler, sonraki dönemlerdeki mistik fedakârlıklarda olduğu gibi…

Weil'in asıl düşünceleri ile içinde süzüldüğü, ona dayatılan düşünler içinde evrildi. Erken dönem yazıları, Marksist kökenli ama eleştirel bir anarşizmi yansırken “Baskı ve Özgürlük” (ölümünden sonra yayımlandı) adlı kitabında, toplumsal baskının nedenlerini tahlil etti. 1934'te yazdığı bu ana denemesi modern endüstrinin özgürlüğü nasıl yok ettiğine dair deneylenmiş ve yaşanmış bir zamanın da ürünüydü. Weil, burada kapitalizmin ve bürokrasinin baskı mekanizmalarını Marx'tan esinlenerek ele aldı, ama devrimin yeni bir baskı doğuracağını da öngördü. Fabrika hızı, emir-zincir ilişkileri ve zamanın zulmü, özgürlüğü imkânsız kıldığını bizzat da kendi de görerek yazdı. Bu kitapla anarşist yanını da ortaya koydu aslında. Gücü reddedip, bireysel özgürlük savundu. Weil, proletarya devriminin ütopyasını sorgularken, Stalin rejimi gibi örneklerle, devrimin baskıyı çoğalttığını da böylece dile getirdi. "Marx, ezilenlerin mücadelesinin gerçek özgürlemeyi getireceğini düşündü, ama yanılıyordu" dercesine, tarihsel örneklerle eleştirisinin tamamladı.

Bu eleştiriler, Weil'in doğrudan fabrika deneyiminden........

© T24