Diğer

04 Şubat 2026

ABD Başkanı Donald Trump ve Hindistan Başbakanı Narendra Modi

Geçtiğimiz günlerde dünya ticareti açısından çok önemli bir anlaşma imzalandı.

Avrupa Birliği (AB) ile Hindistan arasında çok kapsamlı bir serbest ticaret anlaşması yapıldı.

Bu anlaşmaya göre hemen tüm ticari konularda (sanayi ürünleri, tarım, hizmet sektörü dahil) AB ile Hindistan karşılıklı olarak gümrük vergilerini ya büyük ölçüde sıfırladı, ya da mevcut vergileri çok düşürdü.

Anlaşma tüm dünya ticaretinin %’ini kapsamış oluyor.

Bu nedenle “tüm anlaşmaların anası” olarak isimlendirildi.

Anlaşmadan her iki taraf da oldukça karlı görünüyor.

AB, 1,5 milyarlık nüfusuyla dünyanın en kalabalık ülkesi olan Hindistan’a çok daha fazla katma değeri yüksek ürün (Mercedes, BMW, Audi, parfüm, şarap vs.) satabilecek ve işlenmemiş hammaddeyi ve düşük katma değerli ürünleri çok daha ucuza alabilecek.

Hindistan ise AB gibi büyük pazara gümrük vergisiz ürün (tekstil dahil) satabilecek.

Öte yandan AB, bu sayede Trump’a da ciddi bir gol atmış oldu.

Trump’un AB’yi tehdidine karşı alternatif çok daha büyük bir pazar kazandı.

Hindistan ise ihraç ettiği malların benzerliği açısından Türkiye gibi direkt rakiplerine karşı ciddi bir rekabet avantajı elde etti.

Sonuçta, bu anlaşmadan en zararlı çıkan ülke Türkiye oldu gibi görünüyor.

AB-Hindistan anlaşmasından Türkiye neden zararda?

Türkiye’nin AB ile 90’lı yıllarda imzalamış olduğu Gümrük Birliği anlaşmasına göre sanayi ürünleri ihracatında/ithalatında karşılıklı olarak gümrük vergisi sıfırlandı.

Ancak tarım ürünleri, kamu alımları ve hizmet sektörü anlaşmanın kapsamı dışında.

Bu durum zaten Türkiye’nin aleyhine işliyor.

Gümrük Birliğinin temel hukuk metni olan 1/95 sayılı AB-Türkiye Ortaklık Konseyi Kararı’na göre 3. Ülkelerden AB’ye gümrük kurallarına uygun biçimde giren mallar Türkiye’ye de gümrüksüz girebiliyor (m.3/2) (https://www.mfa.gov.tr/1-95-sayili-ortaklik-konseyi-karari-gumruk-birligi-karari.tr.mfa).

Yani Türkiye bunlara ayrıca ilave gümrük vergisi koyamıyor.

Koyarsa Gümrük Birliği Anlaşmasını ihlal etmiş oluyor.

Bunun anlamı ise şu:

Hindistan ile yapılan yeni anlaşma uyarınca AB’ye Hindistan’dan girecek mallar Türkiye de doğrudan girebilecek ve Türkiye ayrıca vergi koyamayacak.

Ne var ki Türkiye’den Hindistan’a giden/ihraç edilen mallar bu gümrük vergisi avantajından yararlanamayacak.

İhraç ettiğimiz mallar oldukça benzer nitelikte olduğu için ve onların üretim maliyeti bize göre çok düşük olduğundan, ölçek ekonomisi de devreye girince bu işten ülke olarak çok zararlı çıkacak gibiyiz.

Bunun için Türkiye’nin de Hindistan ile ayrı bir serbest ticaret anlaşması imzalaması gerekiyor. Ama Hindistan tabii buna yanaşmayacaktır.

Nitekim Hindistan’ın anılan AB ile anlaşma konusunda en çok mutlu olduğu konulardan birinin de Türkiye’de karşı bu avantajı olduğu anlaşılıyor. Kendi basınında bu konuda artık Türkiye’ye gümrüksüz mal satabileceğiz diye sevinilen haberlerine denk geldim.

Gümrük Birliği konusunun Türkiye’deki en uzman kurumu........

© T24