“Dün Çağrı Cihazı, Bugün Dron Gözlüğü: Teknolojinin İçindeki Tuzak!”
Çağrı cihazlarından dron gözlüklerine, casus yazılımlardan görünmez tedarik zinciri tuzaklarına…
17 Eylül 2024. Lübnan’da bir anda binlerce çağrı cihazı patladı. İnsanlar evlerinde, sokaklarda, iş yerlerinde ve alışveriş merkezlerinde yaralandı. Ertesi gün patlamalar telsizlerle devam etti. Ölenler arasında çocuklar, yaralananlar arasında siviller vardı. Herkes aynı soruyu soruyordu: İnsanların haberleşmek için yanlarında taşıdığı cihazlar nasıl olup da birer silaha dönüşmüştü?
O iki gün yalnızca Lübnan’ın değil, bütün dünyanın teknolojiye bakışını değiştirmeliydi. Çünkü patlayan şey sadece bir elektronik cihaz değildi; insanların satın aldıkları ürüne, markaya, tedarikçiye ve kendilerini güvende tutacağına inandıkları teknolojiye duydukları güvendi.
Bir zamanlar düşmanı bulmak için onun bulunduğu yere gitmek gerekiyordu. Şimdi ise düşmanın kullandığı teknolojinin üretim veya dağıtım zincirine girmek yeterli olabiliyor. Hedef, saldırı aracını hiç şüphelenmeden kendi cebine koyuyor.
BİR CİHAZ NASIL TRUVA ATI OLDU?
Lübnan operasyonunun arkasındaki yöntem zamanla ortaya çıktı. Reuters’ın araştırmaları, çağrı cihazlarının sıradan pillerden ibaret olmayan özel donanımlarla hazırlandığını; bunlara güvenilir ürün görüntüsü vermek için internet siteleri, ürün tanıtımları ve ticari hikâyeler oluşturulduğunu gösterdi. CBS’in “60 Minutes” programında konuşan eski Mossad mensupları da sahte şirketler ve uzun süreli hazırlıklarla cihazların tedarik zincirine nasıl sokulduğunu anlattı.
Burada asıl mesele, bir cihazın içinde ne bulunduğundan daha büyük. Bir ürünün hangi şirketten geldiği, kimlerin elinden geçtiği ve teslim edilmeden önce ne tür müdahalelere uğradığı artık doğrudan millî güvenlik meselesidir.
Üstelik bunu sıradan bir yazılım saldırısıyla karıştırmayalım. Lübnan’da fiziksel olarak tuzaklanan cihazlar kullanıldı. Fakat bu operasyonu mümkün kılan esas unsur, ürünün görünüşte normal olması ve satın alma sürecinin güvenilir görünmesiydi.
Bazen düşman size saldırmak için kapınızı çalmaz. Size bir cihaz satar.
ÇAĞRI CİHAZINDAN DRON GÖZLÜĞÜNE
Aradan iki yıldan fazla zaman geçti. Bu kez tarih 2 Kasım 2026, yer Rusya. Rusya Federal Güvenlik Servisi (FSB), askerî birliklere yardım adı altında ulaştırılmak istenen FPV dron gözlüklerinde patlayıcı düzenekler bulunduğunu duyurdu. Açıklamaya göre cihazlar gönüllü yardım kanallarından gönderiliyor; görünüşte dron kullanan askerin işini kolaylaştıracak bir ekipman gibi sunuluyordu.
FPV gözlüğü, dronun kamerasından gelen görüntüyü operatörün gözlerinin önüne taşıyan bir cihazdır. Yani kullanıcının yüzüne çok yakın çalışır. FSB’nin açıkladığı olayda da tehlike tam bu noktadaydı. Benzer dron gözlüğü tuzakları 2025’te de haber olmuştu.
Bir tarafta Lübnan’da çağrı cihazları, diğer tarafta Ukrayna savaşında dron gözlükleri… Coğrafyalar, hedefler ve savaşların tarafları farklı. Fakat görünen yöntem şaşırtıcı derecede benzer: Önce güven kazanılıyor, sonra o güvenin içine saldırı aracı........
