Eskiden önemli telefon numaralarını ezberlerdik. Diğer telefonlar için herkesin evinde telefon rehberi vardı, oradan bakılırdı. Yolu tarif üzerine sora sora bulurduk.

Herkes gazete okurdu. Akşam haberleri bütün evlerde çok önemliydi, ailece izlenirdi. Genel kültür bilgileri için evlerde ansiklopediler vardı, onlara bakılırdı. Bizim Meydan Larousse’ler hâlâ duruyor. Hatta ben arada vakit geçirmek için rastgele açar bakardım. O zamanlar YouTube yoktu tabii. Daha kapsamlı bilgiler için kütüphaneye gitmek gerekirdi.

Bir şeyi bilmekle bir şeyi bulabilmek arasında fark vardı. Şimdi o fark silindi. Bilmek gereksiz, erişmek ise anlık oldu.

Örneğin bir adresi bilmiyorsun veya tam hatırlayamıyorsun, Google Haritalar var. Bir tarihi karıştırıyorsun, Google var. Bir ismi, bir kavramı, bir cümleyi anımsayamıyorsun, yine Google. Zamanla fark etmeden hatırlamayı bıraktık. Çünkü gerek kalmadı. Hafızada tutmak ve hatırlamak zahmetli bir iş, biz de doğal olarak zahmeti teknolojiye devrettik.

***

Artık telefon numaralarını ezberlemiyoruz, yol tariflerini öğrenmiyoruz, metinleri aklımızda tutmuyoruz. Çünkü nasıl olsa hepsine rahatça ulaşabiliyoruz. Ama bunun da bir bedeli var. Kullanılmayan kas nasıl zayıflıyorsa, kullanılmayan hafıza da köreliyor.

Daha tehlikelisi ise hafızanı devrettiğin yerde kontrol de el........

© Sözcü