İran’ın güneybatısında, Zagros dağlarının sert coğrafyasında yaşanan bu olay, modern savaşın en çıplak fotoğraflarından birini ortaya koydu. Çünkü burada mesele yalnızca düşürülen bir F-15E ve kurtarılan bir personel değil; tek bir insan için nasıl katmanlı, pahalı ve riskli bir askeri sistemin devreye sokulduğudur.

Olayın başlangıcı ABD’ye ait iki kişilik bir F-15E Strike Eagle’ın vurulmasıydı. Bu, sıradan bir kayıp değil. Çünkü ABD’nin 2003 Irak işgalinden bu yana ilk kez düşman ateşiyle bir savaş uçağı kaybetmişti. İlk plot hızla kurtarıldı. Ancak arka koltuktaki silah sistem subayı -Trump’ın ifadesiyle albay- kayboldu.

İşte savaş tam burada başladı.

Bu tür durumların askeri adı Combat Search and Rescue (CSAR). Ama bu kavram, sanıldığı gibi bir “arama ve alma” faaliyeti değil. Yerde bir kişi vardır, onu arayan bir güç vardır ve onu ele geçirmek isteyen başka bir güç vardır. Bu üçlü denklemde zaman kritik değişkendir. Çünkü yere düşen personelin hem fiziksel dayanımı hem de gizliliği sınırlıdır.

İran tarafı bu gerçeği hızlı kavradı. Devlet medyası üzerinden çağrılar yapıldı, enkaz görüntüleri yayıldı, yerel halka ödül verileceği söylendi. Bu, operasyonun karakterini değiştiren en kritik unsurlardan biriydi. Çünkü artık arama yalnızca askeri unsurlarla değil, coğrafyayı bilen sivillerle de yürütülüyordu. Modern savaşta bu, “insan sensörü” etkisi yaratır. Dağ, köy, yol hattı… Her nokta potansiyel ihbar kaynağına dönüşür.

ABD ise buna tek katmanlı bir karşılık vermedi. İlk aşamada istihbarat devreye girdi. CIA, kayıp personelin yerini tespit etmek için 24 saattan uzun süre çalıştı ve aynı anda İran içinde bir aldatma operasyonu yürüttü. Yanlış bilgi yayarak İran güçlerinin yönünü şaşırtmayı........

© Sözcü