Bir matruşka düşünün. Dışarıdan baktığınızda tek bir bebek görürsünüz. Açarsınız, içinden bir başkası çıkar. Onu açarsınız, bir başkası… Her katmanın içinde başka bir katman vardır. Vergi de biraz böyle. Bir mağazaya girersiniz. Bir telefon görürsünüz. Etiketinde 230 bin lira yazıyordur. İlk gördüğünüz şey fiyattır. Ama fiyatın kapağını kaldırdığınızda vergi çıkar. Verginin kapağını kaldırdığınızda vergi adaleti… Biraz daha açtığınızda gelir ve servet dağılımı… Sonra enflasyon… Ardından yoksulluk ve alım gücü… En sonunda ise bütün bu katmanların ortasında duran asıl meseleyle karşılaşırsınız: Güven. Klasik matruşkanın sırrı, içindeki bebeklerin gittikçe küçülmesidir. Bizim matruşkada ise tuhaf bir şey oluyor. Açtıkça mesele büyüyor. Önce bir telefon fiyatına bakıyoruz. Sonra vergiye, adalete, gelire, servete, enflasyona ve yoksulluğa… Ve en sonunda karşımıza ekonomi değil, doğrudan insan hayatı çıkıyor. İşte bu yüzden vergi yalnızca Maliye’nin konusu değildir. Mutfağın konusudur. Çocuğun eğitimidir. Emeklinin pazarıdır. Gencin geleceğidir. Çalışanın maaşıdır. Ve biraz da devletle vatandaş arasındaki ilişkinin aynasıdır. Örneğin 230 bin liralık bir akıllı telefonun vergisiz bedeli 112 bin 960 lira. Kültür Bakanlığı payı, TRT bandrolü, ÖTV ve KDV eklendiğinde toplam vergi ve kamu yükü yaklaşık 117 bin 40 liraya ulaşıyor. Başka bir modelde 137 bin 999 liralık satış fiyatının vergisiz bedeli 67 bin 775 lira. Üzerine eklenen vergiler ve kamu payları yaklaşık 70 bin 224 lirayı buluyor. Ekranda tek bir rakam görüyoruz ama o rakamın içinde birden fazla hikaye var. Ve bütün........

© Sonsöz