menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

KİMSESİZLERİN KİMSESİ: CUMHURİYET

9 0
02.11.2026

Bir milletin yokluk içinden yükselen iradesi, bir ülkenin yeniden doğuş hikayesi…

Bir an için gözlerinizi kapatın. Takvimler 30 Ekim 1923’ü gösteriyor… Bir gün önce Cumhuriyet ilan edilmiş. Fakat ilan edilen yalnızca yeni bir yönetim biçimi değil; yorgun, yoksul, savaşlardan çıkmış, yaralarını henüz saramamış bir milletin yeniden ayağa kalkma kararı…

Şimdi o günün Türkiye’sini gözünüzün önüne getirin.

Nüfusun büyük bölümü köylerde yaşıyor. Yollar yetersiz, ulaşım güç, üretim sınırlı. Pek çok köyde okul yok. Çocuklar okumayı öğrenemeden büyüyor; nice insan hayatında bir doktorun kapısını çalamadan hastalıkla mücadele ediyor. Salgın hastalıklar, yoksulluk ve bakımsızlık insanların ömründen çalıyor. Tarımda makineleşme yok denecek kadar az, sanayi son derece sınırlı. Savaşların geride bıraktığı yıkım, yalnızca binalarda değil, insanların hayatlarında da bütün ağırlığıyla duruyor.

Bir tarafta geçim derdiyle toprağa tutunmaya çalışan köylü, diğer tarafta geleceğini göremeyen çocuklar… Okuma yazma imkanına ulaşamayan kadınlar, sağlık hizmetine erişemeyen aileler, yoklukla boğuşan bir ülke…

Üstelik mesele yalnızca yoksulluk değildi. İnsanların doğdukları aile, yaşadıkları köy, sahip oldukları imkanlar çoğu zaman hayatlarının sınırlarını belirliyordu. Kadınların eğitimde, siyasette, aile hukukunda ve toplumsal yaşamda ciddi eşitsizliklerle karşı karşıya kaldığı bir düzen vardı.

İşte Cumhuriyet, böyle bir ülkenin üzerine kuruldu.

Önünde hazır bir refah, işleyen bir sanayi, güçlü bir sağlık sistemi, yaygın bir eğitim ağı yoktu. Önünde yapılmayı bekleyen koca bir ülke, sarılması gereken yaralar ve yeniden kurulması gereken hayatlar vardı. Ama bir şey vardı ki… Vazgeçmeyen bir irade.

Mustafa Kemal Atatürk ve Cumhuriyet’in kurucu kadroları, bu ülkenin yoksulluğunu kader, cehaletini değişmez gerçek, çaresizliğini de milletin alın yazısı olarak kabul etmedi. Onlar, yalnızca savaş kazanmış bir milletin değil, kendi geleceğini tayin etme hakkına sahip bir toplumun temellerini atmaya giriştiler.

Çünkü bağımsızlık, yalnızca işgal ordularını topraklarından çıkarmak değildi. Bağımsızlık; kendi okulunu açabilmek, kendi fabrikasını kurabilmek, kendi toprağını işleyebilmek, kendi bilim insanını yetiştirebilmek ve kendi geleceğine karar verebilmekti.........

© Sonsöz