Yazı başlığı aklıma birden geçmişte popülerleşen bir reklam spotunu getiriverdi. Tüketimi pompalamak için bellekte kalıcı etki yaratan “eskisini atın yenisini alın” gibisinden bilinç altını hedefleyen kısa reklamın günümüzdeki yeni dünya düzeni arayışına uygun düştüğü kanısındayım. 2. Dünya Savaşı sonrasında kurulan küresel düzenin SSCB 1991’de resmen dağıldıktan sonra yalnızca kapitalist blokta değil küresel çapta “istikrarlı hegemonya” düzenin patronluğuna soyunan ABD’nin Trump ile birlikte bu rolünden vazgeçtiği, kendi içine döndüğü ileri sürüldü. Bu bağlamda yeni bir düzenin hızla kurulmakta olmasının sancısını çektiği sürekli işlenmeye başlandı. İlginçtir eski düzenin nostaljiyle yorumlandığı, ABD hegemonyası altında kurulan hiyerarşik yapının kriz dönemlerinde sarsılmasına karşın bir şekilde çalıştığı ve ABD’nin güvenlik şemsiyesinden yararlanma yoluyla dışsal fayda sağlayan ABD müttefiklerinin, özellikle AB ülkelerinin, yaşadıkları şok ve şaşkınlıktan sonra yeni bir çözüm bulma arayışına girdiklerini görüyoruz. Bu ortamda ABD’nin İsrail ile birlikte İran’a saldırısı ve bölgeyi yeniden düzenleme hırsı ve projesi gündemde. Saldırıya ve İran’ın karşı koymasına ilişkin haberler ve yorumlar süreklilik içinde yerli ve yabancı medyada yer alıyor. Bu çatışma ortamında Çin ne yapıyor? Özellikle Çin yönetiminin İran’a yapılan saldırı karşısında sessiz kalmayacağı düşünülürken beklenen tepkiyi vermemesi birçok siyasi aktör ve oyuncuyu şaşırttı. Çin’in siyasi yönetimi usta bir satranç oyuncusu gibi davranarak kurgulanmış oyunda yer almıyor ve satranç tahtasını da devirmiyor. Çin Komünist Partisi (ÇKP) ve devlet kadrolarının 2026-2030 yıllarını kapsayan 15. Kalkınma Planı’na odaklanarak çıkacak potansiyel engelleri bir kenara bıraktığını ve uluslararası çatışma ortamından uzak durarak belirlenen hedeflere kilitlendiği gözleniyor. Bu saptamalar yeni plan ve hedefleri çok kısa olarak özetlemenin anlamlı olacağını düşünüyorum.

Aslında yeni planın ipuçları bir önceki planda yer almaktadır. Doğal olarak iki plan arasında bir süreklilik görülmektedir. 14. Planda elde edilen sonuçlara kısaca göz atalım: 2021-2025 dönemini kapsayan 14. Beş Yıllık Plan’ın ilk bölümü modern sosyalist Çin’in inşasına ayrılmıştı. Sosyalist kültürün geliştirilmesi ayrı bir bölümde yer alırken, diğer bir bölümde sosyalist demokrasi ile hukukun üstünlüğünün ve ÇKP ile devlet denetiminin güçlendirilmesi ana temayı oluşturmaktaydı. Plan uygulamasına ilişkin olarak ÇKP Merkez Komitesi’nin merkezi ve birleşik önderliğinin güçlendirilmesi, birleşik planlama sistemi ve uygulamasında iyileştirmeye aynı bölümde yer verilmekteydi. Ulusal güvenlik ve silahlı........

© soL