Türkiye ile Azerbaycan arasında artık gizlenemeyen bir sürtüşme yaşanıyor. Cümleyi Aliyev rejimi ile Türkiye’deki Akepe iktidarı arasında sürtüşme var şeklinde kursak daha doğru olur. Zira bir millet oldukları tartışmaya açıksa da, iki halk arasındaki az bir çaba ile birbirini anlayabilmek bakımından büyük bir yakınlık olduğu kesin.

Şimdi işgüzarın biri “vay bize iki millet dedi, bölücülük yaptı” diye ihbar eder diye çekindiğimden değil anlaşılmamak kaygısından açayım. Azerbaycan’da yaşayanlarla ortak noktalarımız bulunduğu kadar ayrıştığımız bir tarihsel ve kültürel gelişim süreci var. Halkların kardeşliği ve birlikte yol yürümek için soy akrabalığı da gerekmiyor.

Türkiye ile Azerbaycan yönetimleri arasındaki sorunlar İlham Aliyev ve Erdoğan’ın hanesine yazılıp sıyırılmayacak kadar eski ve köklü. Bunları kronolojik olarak sıralayıp anlatmaya kalkışsak bir köşe yazısına sığdıramayız. İyisi mi, son dönemde yaşananlara bakmakla yetinelim. 

Taze krizimiz Azerbaycan Devlet Başkanı İlham Aliyev’in 2 Ekim günü yaptığı bir konuşmada özetle “Herkes yerini bilsin, içişlerimize karışmasın” demesiyle gündeme taşındı.

Aliyev’in sözleri özellikle de iktidar yanlısı basının bir bölümünde Rusya ve İran’dan şikâyet gibi yansıtıldı. Bu sığ ve gerçeği örtme amaçlı yorumlara göre, Aliyev İran’ı Azerbaycan’ın içişlerine karıştığı, Rusya’yı ise 2020’deki İkinci Dağlık Karabağ Savaşında Bakü yönetimine yüksek fiyatlarla silah sattığı için hedef alıyordu.

Oysa “kimsenin yardımına da himayesine de ihtiyacımız yok” diyen Aliyev’in Karabağ savaşını kimsenin yardımı olmadan kazandıklarına yaptığı vurgu hedefte Türkiye’nin bulunduğunu ortaya koyuyordu.

Peki Akepe iktidarı sürsün diye 2023 seçimlerine dahi müdahale eden, Türkiye’deki sermaye düzeninde özellikle de enerji sektöründe ağırlıklı yer tutan Bakü yönetimi şimdi neden bu kadar celallenmişti?

Sorunun yanıtı, nüfusunun kabaca yüzde 75’i Şii olan ancak laik yaşam pratiğinin yaygın olduğu Azerbaycan’ın bu eğitim yılının başında okullarda başlattığı bir uygulamaya Türkiye’deki İslamcı çevrelerden gelen tepkilerle ilgili ama fazlası da var.

Okullardaki kıyafet yönetmeliği 2010 tarihliydi ve okul kıyafetinin dinsel simgeler içermemesine dairdi. Yalnız o zamandan beri, yönetmeliğin uygulanması okul yöneticilerine bırakılmıştı ve özetlemek gerekirse gevşek tutuluyordu. Yönetmeliğin bu kez merkezi bir yaklaşımla ve ödünsüz uygulanmaya başlanması Türkiye’deki malum çevreler tarafından İslam düşmanlığı olarak etiketlendi ve kıyamet koptu. Beştepe Sarayı’nın küfür, hakaret ve tehditten sorumlu kadroları dahi topa girdiler.

Karabağ savaşında verilen desteği hatırlatarak Bakü’yü nankörlükle, 28 Şubat benzeri uygulamalar getirmekle suçladılar. Daha da komiği, Bakü’nün uzun yıllardır İsrail’le ticaretten istihbarata, askeri işbirliğinden siyasi desteğe kadar geniş bir yelpazede devam eden ilişkilerini de eleştirilerinin odağına........

© soL