21 Mayıs 1864, tarihin en acı olaylarından biri olan Çerkes Sürgünü’nün simgesel tarihidir. Bu gün, Çarlık Rusyası’nın Kafkasya'yı işgal sürecinin nihai aşamasında, Çerkes halkının anavatanları olan Kuzeybatı Kafkasya’dan zorla sürgün edilmesini temsil eder. Yüzbinlerce Çerkes, yüzyıllardır yaşadıkları topraklardan koparıldı; Osmanlı topraklarına doğru yola çıkarıldılar—çoğu zaman yetersiz gemilerde, açlık ve hastalıkla boğuşarak.
Bu sürgün yalnızca bir yer değişimi değil, bir halkın kimliğine, kültürüne ve varlığına yönelik sistematik bir yok etme politikasıydı. Resmi olmayan tahminlere göre yaklaşık 1,5 milyon Çerkes sürgün edildi ve bu yolculuk sırasında 500 binden fazlası hayatını kaybetti. Karadeniz kıyılarında cesetler kıyıya vurdu; limanlar mezarlığa döndü.
Osmanlı topraklarına ulaşabilenler ise açlık, yoksulluk ve bilinmezlikle yüz yüze geldiler. Anadolu, Balkanlar ve Orta Doğu’ya dağıtıldılar. Her biri, kalplerinde anavatanlarının kokusunu, gözlerinde kaybettikleri sevdiklerinin hayalini taşıyarak yeni bir hayata tutunmaya çalıştı.
21 Mayıs, bugün sadece bir yas günü değil; aynı zamanda direnişin, hafızanın ve kimliğin korunması için verilen mücadelenin de günüdür. Çerkes halkı,........

© Samsun Gazete Arena