login
who are we?
contact us
qosheapp
Huygens Prensibi ve Üçüncü Boyutun Ayrıcalığı
Yüksek lisans yaptığım yıllarda, Strauss’un Partial Differential Equations (Kısmi Diferansiyel Denklemler) kitabında dalga denklemlerini incelerken, ilginç bir bilgiyle karşılaşmıştım: Huygens prensibi.
Bundan yaklaşık 330 yıl önce Hollandalı C. Huygens tarafından ortaya atılan bu fikir, ilk bakışta sadece ışığın nasıl yayıldığını anlatan bir fizik kanunu gibi görünse de; aslında kâinatın neden "bu şekilde" tasarlandığına dair elimizdeki önemli ipuçlarından biridir.
Şimdi dalganın tanımını ve Huygens ilkesini kısaca ifade edelim:
Dalga Nedir?
Dalga, enerjinin bir noktadan başka bir noktaya, aradaki maddeyi kalıcı olarak taşımadan iletilmesidir. Yani dalga ilerlerken su veya hava atomları sizinle birlikte gelmez; sadece yerlerinde aşağı-yukarı veya ileri-geri sallanarak enerjiyi yanındakine aktarırlar.
Bazı Dalga Örnekleri:
Su Dalgası: Durgun bir suya taş attığınızda oluşan halkalar birer dalgadır. Su molekülleri sadece yukarı ve aşağı hareket eder (su yüzeyindeki bir yaprağı düşünün, sadece iner çıkar).Ses Dalgası: Konuştuğunuzda ağzımızdan çıkan hava atomları karşıdakinin kulağına gitmez. Sadece ağzımızın yanındaki hava molekülleri birbirine çarparak bir "titreşim zinciri" oluşturur ve ses enerjisi bu şekilde ilerler.Stadyumda Meksika Dalgası: Meksika dalgası, fiziksel bir yer değiştirmeden ziyade bilginin aktarımına dayanan kusursuz bir örnektir. Stadyumdaki binlerce kişi aslında yerinden bir adım bile kıpırdamaz; her seyirci sadece kendi koltuğunda ayağa kalkıp tekrar oturur. Ancak bu hareket, yan yana duran kişiler arasında milisaniyelik bir zaman farkıyla sırayla tekrarlandığında, gözle görülür bir "dalga" stadyumun çevresini dolaşmaya başlar. Burada asıl yolculuk yapan şey insanlar değil, "sıra sende" mesajıdır. Her birey, yanındaki kişiden aldığı görsel komutu işleyip bir sonrakine iletir. Sonuç olarak ortaya çıkan o devasa hareket, maddesel bir kütlenin ilerlemesi değil, bir bilginin tribünler boyunca ritmik bir şekilde akıp gitmesidir.Huygens Prensibi Nedir?
Huygens, dalgaların nasıl yol aldığını anlamak için önemli bir açıklama getirmiştir. Onun mantığına göre dalga bir bütün olarak değil, parça parça ilerler.
Bunu basitçe şöyle anlatabiliriz: Bir dalganın ön cephesindeki (en önündeki çizgi) her bir noktayı, küçük ve yeni birer dalga kaynağı olarak düşünelim.
Dalganın üzerindeki her atom, sanki suya yeni atılmış bir taş gibi kendi küçük halkalarını (dalgacıklarını) oluşturur.Milyonlarca bu küçük halkalar yan yana gelir.Bu halkaların hepsini dıştan saran yeni "teğet" çizgi, bir sonraki........© Risale Haber
visit website