İmam Gazali’nin otobiyografik bir eseri vardır. El Münkizu mine’d Dalal adıyla maruftur. Delaletten kurtarıcı veya kurtaran anlamına gelmektedir. Hidayet rehberi bir kitap olduğu ifade edilmektedir. Bir anlamda İmam Gazali Kur’an-ı Kerim hakkında da rehber kitabın ötesinde bir imam olduğunu ifade etmektedir. Hazreti Muhammed (asm) hayatta iken imamet dairesinde o bulunuyordu. Vefatından sonra yadigar olarak Kur’an kalmıştır. Kur’an imamu’l mübin yani apaçık bir imam kitaptır. Nitekim "Biz, her şeyi apaçık bir kitapta (İmam-ı Mübîn’de) sayıp dökmüşüzdür" denilmektedir. Yere uzanan Allah’ın ipi olan Kur’an’a sığınanlar mahrum olmazlar. İnsanları karanlıktan aydınlığa çıkartır. Peygamberler asaleten, veliler ve alimler ise vekaleten hidayet rehberidirler. Bir anlamda küfür basamaklarından ve derekelerinden insanları kurtarırlar. Bu anlamda ‘muhallis’ ve münkiz olarak da anılabilirler.

Şimdi Iraklı akademisyenlerden Beşşar Avad, Mehdi meselesine karşı çıkıyor. Gerekçesi de şu: Bize bu kavram Hıristiyanlık ya da Yahudilikten geçmiştir. Kurtarıcı sıfatı onlardan geçme veya alınmadır. Ben dini metinlerde Mehdi’nin kurtarıcı sıfatıyla anıldığını pek görmedim. Daha ziyade pozitivizm döneminde revaç bulmuştur. Halaskaran-ı zabitan gibi. Kurtarıcılık çok yönlü bir vasıftır. Hazreti Musa'da olduğu gibi kavmini Firavun zulmünden halas etmesi ve Vaat Edilmiş Topraklara getirmesidir. Bu hem manevi hem de maddi bir kurtuluştur. Bununla birlikte halaskarlık veya kurtarıcılık günümüzün moda deyimleri arasındadır. Eski metinlerde kurtarıcılık dolaylı ifadelerle yer almıştır.

Beşşar Avad ret ve inkar gerekçelerinden biri olarak da Mehdi’ye mübalağalı roller atfedilmesini gösterir. Mesela zulüm ile dolan dünyada adalet dağıtması bu........

© Risale Haber