Her varlık kendine göre bir hayat sahibidir. Cansız bildiğimiz taş beşinci, toprak dördüncü, bitki üçüncü, hayvan ikinci, insan birinci hayat mertebesindedir. Her varlığa bir üst yaşama çıkacak istidadlar, kabiliyetler ve yetenekler verilmiştir. Bundandır ki her varlık bir üst hayat birimine çıkma özlemiyle yanar yakılır. Taş toprak, toprak bitki, bitki hayvan, hayvan insan olmak ister. İnsan cismaniyet itibarıyla taştan, topraktan, bitkiden ve hayvandan oluşur. Ama onda bir de manevi âlem vardır. Orası ruhlar âleminden gelen ruh, kalp, sır, nefs, akıl gibi varlıklarla inşa edilir.

Derece yukarıya doğru yükseliş, dereke aşağıya doğru düşüştür. Her varlık bir üst yaşama yükselme arzusuyla dopdolu iken ve herkes aslında köklerine yani bir üst yaşama dönmek isterken, çoğu kere insan bir türlü cismaniyetten sıyrılıp da üst yaşam olarak adlandırılan sonsuz hayata kendini götürecek varlıklar olan ruhun ve kalbin arzularına itibar etmez. Bunun yerine, bedenin ve cismaniyetin yani nefsin arzularına uyarak hayvandan, bitkiden, topraktan, hatta taştan aşağıya düşer. Nefsi hayvanlaşır, kalbi taşlaşır, ruhu çölleşir; günün sonunda ömür sermayesini tüketir, toprak gibi savrulur gider. Evet, fıtratına uygun yaşamayan her varlık kendinden altındakilerin hayatını yaşamaya mahkûmdur.

Buğday, vakti gelince toprağa gömülür. Bir süre karanlık menzilde ısısız, ışıksız, susuz kalır. Sabrederse gün yüzüne çıkar, çiçek gibi biter; sabredemezse su gibi yiter gider. Evet, sabredebilirse bir zaman sonra gökyüzünden yağmurlar gelip susuzluğunu giderir. Ardından üzerinde güneş açar, ısınır, ışır, aydınlanır.

Gün yüzüne çıktıktan sonra kısa zaman içinde boy atar, yeşillendikçe yeşillenir. Bir zaman sonra başağa durur, bir iken bin olur. “Her şey güzel gidiyor.” derken birden yağmurlar kesilir, güneş keskin şekilde başına eğilir. Yemyeşilken sarardıkça sararır. İmtihanı ağırlaştıkça ağırlaşır. İmtihanlardan imtihan, ölümlerden ölüm beğenme mevsimine gelir. Hayat çekilmez olmaya başlar. Başını önüne eğdikçe eğer. Artık bu çile bitsin, bu hayat yükü üzerinden........

© Risale Haber