menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Sosyal Medya Çağında Nuranî Rabıtaların Aşınması: Dijital İletişimin Ruh Üzerindeki Etkileri

31 0
01.03.2026

Dr. İbrahim Özcan

Bir yanda parmaklarımızın ucundaki sınırsız imkânlar, diğer yanda ise ekranın soğuk ışığında eriyen sıcak kalplerimiz ve sarsılan toplumsal güvenimiz...

I. TEŞHİS: Modernitenin "Hızlandırılmış Yalnızlığı" ve Bediüzzaman’ın Analizi

Bediüzzaman Said Nursî Hazretleri, bundan bir asır önce Şam Emevi Camii’nde bir sosyolojik kriz tahlili yapmıştı: “Ehl-i imanı birbirine bağlayan nuranî rabıtaları bilmemek.”

Bu teşhis, bugün modern sosyolojinin "atomizasyon" veya "sosyal sermayenin çöküşü" dediği şeyin tam karşılığıdır.

Güven Krizi: Francis Fukuyama’nın "Güven: Sosyal Erdemler ve Refahın Yaratılması" adlı eserinde belirttiği gibi, yüksek güven toplumları dayanışmayla büyür. Bediüzzaman ise bu güvenin temeline (İman Kardeşliği)’ni koyar. Bu rabıtalar koptuğunda; muhabbet yerini rekabete, dayanışma ise yerini "enaniyet"e bırakır.Bireyselleşmenin Körlüğü: Modern dünya bizi "özgürlük" vaadiyle yalnızlığa itti. Zygmunt Bauman’ın "Akışkan Modernite" kavramında anlattığı gibi, her şeyin geçici olduğu bu çağda, kalıcı manevi bağlar kurmak zorlaşmıştır.

İşte tam bu noktada sosyal medya, bu "hızlandırılmış yalnızlığın" katalizörü olmuştur. Üstad’ın ifadesiyle; “Göz bir penceredir, ruh bu pencereden dışarıya bakar.” (Sözler, 6. Söz) Dijital ekranlar, o pencerenin önüne narsist, hırslı ve "lâya’nî" (boş/faydasız) görüntülerden bir perde çekerseniz, ruhun ışığı söner ve o mukaddes bağlar kopmaya başlar.

II. DİJİTAL TEŞHİRCİLİK: Mahremiyetin İlzamı ve Psikodinamikler

İnsan, sadece et ve kemik değildir; o, "Rabbanî........

© Risale Haber