"Enflasyonun Kiraya Verdiği Sistem"
Türkiye'de her gün yaklaşık iki yüz aile, herhangi bir bankaya adım atmadan ev-araba sahibi oluyor. Tasarruf Finansman sistemiyle. Ünlüler ellerinde anahtar tutarak reklamlarını yapıyor. Temel prensip insanları bir havuzda buluşturmak, düzenli taksit toplamak, sıra gelenin evini ya da arabasını satın almak.
Model daha önce Almanya'da Bausparkasse, Brezilya'da Consórcio adıyla yıllardır işliyor. Ama Türkiye'nin büyüme hızı farklı. 2023'te 370 bin olan müşteri sayısı 2025'te 1,1 milyonu aştı. Bu hız bize modelden çok, Türkiye'nin içinde bulunduğu durumu anlatıyor.
Orta sınıf bu sistemle ev sahibi olabilir mi?
TCMB Konut Fiyat Endeksi ve Endeksa verilerine göre, Türkiye genelinde bir evin ortalama fiyatı 4,95 milyon TL, İstanbul'da ise 7,04 milyon TL seviyesindedir. Tasarrufa dayalı faizsiz finansman modellerinde çekilişsiz, garantili teslimatlı bir plan için büyük şehirlerdeki aylık taksitler 35.000 ile 55.000 TL arasında değişmektedir. Buna evin değerinin yüzde 7-10'u kadar bir organizasyon ücreti eklenmektedir.
TÜİK'in gelir dağılımı istatistikleri ve piyasa ücret analizlerine göre medyan maaş 30.000 ile 45.000 TL arasındadır. BETAM (Bahçeşehir Üniversitesi) / sahibinden.com kiralık konut piyasası raporuna göre ise İstanbul'da ortalama kiralar (100 m² bir daire için) 37.500 ile 40.000 TL bandına dayanmıştır. Kira ödeyen, orta gelirli bir İstanbullu için sistem matematiksel olarak imkânsızdır. Büyük şehirlerde bu model orta sınıfa değil, orta sınıfın üst dilimine uygundur; yani çift maaşlı, yüksek kiraya bağımlı olmayan ya da birikimi olan kesime hitap etmektedir.
Araçta tablo farklıdır. Sektör analizleri ve ikinci el ilan endekslerine göre 500 bin ile 1,5 milyon TL'lik ikinci el araç için aylık taksit 5.000-15.000 TL bandına inmektedir. Finansman sistemi ev için dar, araç için ulaşılabilirdir.
Firmaların gelir modeli
Şirketin resmi geliri organizasyon ücreti. Ama bu ücreti erken teslim alan da, sonuna kadar bekleyen de,........
