Güldem Atabay: Enflasyonu beklerken…
Cuma sabah açıklanacak haziran ayı enflasyonu %0,9-1 arasında bekleniyor. Cuma öncesi İTO’dan gelen enflasyon verisinde İstanbul’da perakende fiyat hareketlerinin göstergesi olan İTO İstanbul Tüketici Fiyat İndeksi, aylık %1,14 yükseldi ve yıllık seviye olarak 6,8'den 5,9’a geriledi.
İTO enflasyonu detayları çok rahatlatıcı değil. Keza, bir önceki aya göre Haberleşme harcama grubu %4,28, Alkollü İçecekler ve Tütün harcama grubu %4,20, Ev Eşyası Harcama grubu %3,14, Konut Harcama grubu %2,37, Çeşitli Mal ve Hizmetler harcama grubu %1,66, Lokanta ve Oteller harcama grubu %1,25, Sağlık Harcama grubu %0,75 arttı. Aylık enflasyon seviyesi bir çok alt grupta hedef $ ile uyumlu olmayan seviyelerde. Gıda ve Alkolsüz İçecekler grubundaki %0,65, Eğlence ve Kültür harcama grubunda %0,12 artış yanında Giyim ve Ayakkabı harcama grubunda %2,21 gerileme, Ulaştırma harcama grubunda %0,95 azalış kısmen olumlu olsa da büyük resimdeki enflasyon sorununu değiştirmek için yeterli değil.
PMI verileri olumsuz tablo sunuyor, rekabet gücü zayıflıyor
İSO PMI ve SAMEKS’ten gelen haziran ayı verileri iç karartıcı. İSO Türkiye İmalat PMI Mayıs ayında 49,8 seviyesinden Haziran’da 47,1’e sert bir şekilde geriledi. Mayıs ayında 50 sınırına dayanarak toparlanmaya yüzünü dönen imalat sanayi yeniden hızla daralma bölgesinde düşüşte. Sektör son 27 aydır daralma bölgesinde. Şimşek’in durağanlaşan dezenflasyon programının ana dayanaklarından ikisi olan güçlü TL ve yüksek faizin imalat sanayine maliyeti, dolayısıyla Türkiye ekonomisine maliyeti giderek yükseliyor.
Şimdilerde bir de Orta Doğu’daki savaşın talep ve arz üzerindeki aksatıcı etkileri de bu tabloya eklenince Haziran ayındaki düşüş ortaya çıktı. Yeni siparişlerdeki gerileme, üretimin yeniden yavaşlamasına yol açarken istihdam ve satın alma faaliyetlerinde de düşüş vardı. Buna karşılık, fiyat baskılarında sınırlı bir hafifleme sinyali olumlu. Hem girdi maliyetleri hem de nihai ürün fiyatlarında enflasyon üst üste ikinci ay hız kesti.
SAMEKS verisine bakınca da görünen imalat sanayindeki sorunlara hizmet sektörünün de eklendiği. SAMEKS Bileşik Endeksi, Haziran ayında 4,8 puan düşerek 44,3'e geriledi. Zayıflama hem sanayi hem de hizmet sektörüne yayıldı.
Sanayi SAMEKS Endeksi 1,4 puan düşerek 45,4'e geriledi. Üretim alt endeksi 2,8 puan düşüşle 42,3'e gerileyerek üretimdeki daralmanın hızlandığını gösterdi. Yeni siparişler 0,5 puan artarak 45,3'e yükseldi ancak 50'nin altında. Stoklar 6,6 puan artarak 44,8'e yükseldi ancak hâlâ daralma bölgesinde kaldı. Tedarikçilerin teslim süresi 5 puan düşerek 45,7'ye geriledi; tedarik zincirindeki yavaşlama belirginleşti. İstihdam 2,3 puan düşerek 44,7'ye indi ve işgücü piyasasındaki zayıflama güçlendi.
Hizmet SAMEKS Endeksi 7,2 puan düşerek 44,5'e geriledi ve yeniden daralma bölgesine geçti. İş hacmi 8,1 puan düşerek 39,4'e geriledi ve hizmet talebindeki zayıflama belirginleşti. Stoklar 9,6 puan düşerek 42,9'a geriledi; stok azaltma eğilimi güçlendi. Tedarikçilerin teslim süresi 4,7 puan düşerek 47'ye indi ve tedarik zincirindeki yavaşlama öne çıktı. İstihdam 0,3 puan düşerek 47,9'a geriledi; diğer göstergelere göre daha sınırlı bozulma gösterdi.
Rekabet Gücü De Zayıfladı
Üretim verileri içinde bir kötü haber de rekabet gücünden geldi. TÜSİAD Maliyet Bazlı Rekabet Gücü Endeksi (TÜSİAD-RGE), ilk çeyrekte önceki çeyreğe göre %1,7 gerileyerek 87,3 seviyesine indi.
§ Endeksteki düşüş, Türkiye'nin üretim maliyetleri açısından rakip ülkelere karşı rekabet gücü kaybettiğine işaret etti.
§ Endeks, tarihsel olarak düşük seviyelerdeki görünümünü korudu.
§ Rekabet gücünü zayıflatan unsurlar
§ Ara malı maliyetleri (ABD doları bazında):
§ Türkiye: %3,4 artış
§ Rakip ülkeler: %1,8 artış
§ İşgücü maliyetleri:
§ Türkiye: %8,5 artış
§ Rakip........
