2820 Sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun 121. ve 21. Maddeleri ile Usul Hukuku İlkeleri Çerçevesinde Bir Değerlendirme

Prof. Dr. Seyithan Deliduman

Türk hukukunda siyasi partiler, demokratik siyasi hayatın vazgeçilmez unsurları olmakla birlikte, hukuki nitelikleri itibarıyla özel hukuk tüzel kişisi karakteri taşımaktadır. Bu nedenle siyasi partilerin iç işleyişi, kongre süreçleri, organ oluşumları, üyelik ilişkileri ve irade teşekkülü bakımından yalnızca siyasi partilere özgü düzenlemeler değil; medeni hukuk ve dernekler hukukunun temel prensipleri de uygulama alanı bulmaktadır.

Nitekim 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun 121. maddesi açık biçimde, bu Kanunda hüküm bulunmayan hâllerde Türk Medeni Kanunu ile dernekler hakkında uygulanan hükümlerin siyasi partiler bakımından da uygulanacağını düzenlemektedir. Bu düzenleme, siyasi partilerin hukuki rejiminde medeni hukuk ve dernekler hukukunun tamamlayıcı ve boşluk doldurucu nitelikte olduğunu açıkça ortaya koymaktadır.

Dolayısıyla siyasi partiler bakımından ortaya çıkan kongre, delegasyon, organ teşekkülü ve irade oluşumuna ilişkin uyuşmazlıklarda; özel bir düzenleme bulunmadığı sürece medeni hukuk ve dernekler hukukunun genel ilkeleri uygulanacaktır. Bu çerçevede mutlak butlan iddiaları da doğrudan adli yargının denetim alanına girmektedir.

Mutlak butlan, emredici hukuk kurallarına, kamu düzenine veya hukukun temel yapısına açıkça aykırı işlemlerin kuruluş anından itibaren kesin hükümsüz sayılmasıdır. Hukuk düzeni, ağır ve giderilemez sakatlık taşıyan işlemleri baştan itibaren geçersiz kabul eder. Bu nedenle hukuken geçerli irade oluşturmayan kongre süreçleri, emredici normlara aykırı delegasyon sistemleri veya meşru temsil niteliği taşımayan organ yapılanmaları mutlak butlan denetiminin konusunu oluşturabilir.

Bu noktada zaman zaman 2820 sayılı Kanun’un 21. maddesine dayanılarak seçim........

© ngazete