Prof.Dr.Seyithan Deliduman

Amerikan–İsrail–İran hattında giderek sertleşen tabloyu anlamlandırmaya çalışırken, meseleyi tek bir coğrafi düğüme indirgemek cazip görünse de bu yaklaşım eksik bir okumaya yol açar. Hürmüz Boğazı bu savaşın başlangıç noktası değildir; fakat gelinen aşamada savaşın bitmesini zorlaştıran, hatta geciktiren başlıca unsurlardan biri haline gelmiştir.

Hürmüz, küresel enerji akışının kalbinde yer alan bir geçiş noktası olmanın ötesinde, taraflar için stratejik bir kaldıraçtır. Ekonomik baskı üretme kapasitesi, askeri caydırıcılık değeri ve politik mesaj gücü, onu çatışmanın merkezine çeken temel unsurlardır. Bu nedenle savaş, giderek bu dar coğrafya etrafında yoğunlaşan bir karakter kazanmaktadır.

Ancak savaşın kök sebepleri burada değildir. Çatışma; bölgesel nüfuz mücadelesi, güvenlik kaygıları, ideolojik ayrışmalar ve küresel güç rekabetinin kesişiminden doğmuştur. Hürmüz, bu büyük oyunun yalnızca bir parçasıdır—önemli ama tek başına belirleyici olmayan bir parça.

Buna rağmen Hürmüz’ün günümüzde üstlendiği rol, savaşın sürdürülmesi bakımından kritik bir eşiğe ulaşmıştır. Enerji akışının kesintiye uğrama ihtimali, küresel piyasaları sarsarken tarafların geri adım atmasını da zorlaştırmaktadır. Böylece çatışmayı sona erdirmekten ziyade sürdürmek, taraflar açısından zaman zaman daha rasyonel bir tercih haline gelebilmektedir.

Tam bu noktada satranç metaforu açıklayıcı bir derinlik sunar. Taraflar arasında oynanan bu stratejik oyunda Hürmüz, oyunu başlatan bir hamle değildir; fakat oyunun sonucunu geciktiren kritik bir taş gibidir. Daha da önemlisi, bu metafor yalnızca teknik bir benzetme değildir; aynı zamanda tarihsel ve siyasal bir kinaye........

© ngazete