Yüzyıllar boyunca insan ruhunun en derin köşelerine temas eden, acılarımızı, sevinçlerimizi ve varoluşsal sancılarımızı sahneye taşıyan sanat; bugün kapitalizmin soğuk hesap defterleri ile popüler kültürün acımasız çarkları arasında sıkışmış vaziyette.

Günümüzde artık değer kavramı sık sık rakamlarla, tık sayılarıyla ve gişe hasılatlarıyla ölçülmekte. Yakın zamanda, sanatın pazar ekonomisiyle sınandığı iki örneği paylaşarak konuya girmek istiyorum: Amerika’nın en köklü kurumlarından 142 yıllık Metropolitan Operası’nın yaşadığı finansal kriz ve son dönemin yıldız oyuncularından Timothée Chalamet’nin klasik sanatları fütursuzca eleştirdiği talihsiz açıklamalar.

Kaçınılmaz sorumuz şu: Sanat yalnızca paraya tahvil edilebildiği, kitleler tarafından çılgınca tüketildiği veya sosyal medyada "trend" olduğu sürece mi yaşamayı hak eder?

Bir Dev Sahne Kapitalizmin Gölgesinde Çırpınıyor

Metropolitan Operası’nın ayakta kalabilme uğruna girdiği arayışlar, sanatın bugün içine itildiği trajikomik durumu gözler önüne serer nitelikte.

Aynı zamanda kurumun genel müdürü Peter Gelb’in bütçe açıklarını kapatabilmek amacıyla başvurduğu yöntemler, paha biçilemez bir sanatsal birikimin nasıl bir çaresizliğe sürüklendiğinin de kanıtı:

Bağış fonları tüketilmiş ve kadro küçültmelerine gidilmiştir.

Operanın duvarlarını süsleyen eşsiz Marc Chagall freskleri borçlara teminat olarak gösterilmiştir.

Elon Musk gibi çatlak milyarderlerin ağzını sulandıracak türden "Mars’ta opera sahneleme" gibi fantastik fikirler sunularak maddi destek aranmıştır.

Bununla da kalmamış, ayakta kalabilmek için Suudi Arabistan gibi otoriter devletlerden gelecek kurtarma paketlerine bel bağlanmıştır.

142 yılı devirmiş bir kurum, bu uzun süreçte finansal krizler vb. çeşitli sorunlarla karşılaşabilir. Bu operayı değersiz kılan bir unsur değildir. Fakat bugünü mercek altına aldığımızda; sponsorların cüzdanlarının kalınlığı, milyarderlerin ağzından çıkacak iki sözün önemli hale gelmesi sanata gölge........

© Muhalif