menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

RESMÎ TARİHİN SUSTURDUĞU ÇIĞLIK: ÇANKAYA’NIN “İKİ EŞLİLİK” KRİZİNDE TASFİYE EDİLEN FİKRİYE HANIM

48 0
24.08.2026

RESMÎ TARİHİN SUSTURDUĞU ÇIĞLIK: ÇANKAYA’NIN “İKİ EŞLİLİK” KRİZİNDE TASFİYE EDİLEN FİKRİYE HANIM

Millî Mücadele tarihi, yalnızca cephelerde patlayan topların ve diplomasi masalarında imzalanan antlaşmaların resmî kronolojisinden ibaret değildir. Bu büyük mücadelenin bir de kapalı kapılar ardında yaşanan, resmî tarih yazımı tarafından özenle unutturulmuş “mahrem” bir cephesi vardır. Mirat-Haber yazarı sosyal siyaset tarihçisi Prof. Dr. Ali Seyyar, İslâmbol Yayınlarından çıkan “GAZİ VE FİKRİYE: BİR BİYOGRAFİNİN GİZEMLİ ANATOMİSİ – Milli Mücadele’nin Mahrem Arşivi ve Tasfiyenin Perde Arkası” adlı hacimli eserinde, dokunulması tabu sayılan bu mahrem arşivi açıyor.

Kitap, Çankaya Köşkü’nün ilk hanımefendisi Fikriye Hanım’ın sadakatle başlayan, stratejik bir tasfiyeyle sürgüne dönüşen ve nihayetinde Çankaya eşiğinde bir silah sesiyle son bulan trajik ömrünü, ilk kez arşiv belgeleri ve derinlemesine bir analitik bakışla gün yüzüne çıkarıyor. Eserin merkezinde ise resmî tarihin üstünü örttüğü çok çarpıcı bir tez yer alıyor: Mustafa Kemal’in “iki hukuklu/iki eşli” yaşam çıkmazı ve bu ikilik arasında yokluğa itilen Fikriye Hanım’ın trajik sonu.

Direksiyon Binası’ndan Çankaya’ya: Gizli Nikâh ve Fiilî Birliktelik

Prof. Dr. Ali Seyyar’ın arşiv belgeleri, hatıratlar ve şahitlerle desteklediği çalışması, Mustafa Kemal ile Fikriye Hanım arasındaki münasebetin sıradan bir “akrabalık” veya “refakatçilik” hukuku olmadığını açıkça ortaya koyuyor. Millî Mücadele’nin en zorlu yıllarında, Ankara İstasyonundaki Direksiyon Binası’ndan Çankaya Köşkü’ne uzanan süreçte Fikriye Hanım, yalnızca bir evin idarecisi değil; Gazi’nin sırdaşı, lojistik destekçisi ve gayri resmi eşiydi.

Kitapta detaylarıyla incelendiği üzere, I. İcra Vekilleri Heyeti’nde Umur-ı Şerʿiyye ve Evkâf Vekili (Günümüzdeki karşılığıyla Diyanet İşleri ve Vakıflardan sorumlu bakan) olan Mustafa Fehmi Gerçeker (1868-1950) tarafından kıyılan dinî nikâh ve yakın çevrenin (Albay Ahmet Fuat Bulca, Mithat Bey gibi isimlerin) şahitliği, ortada de fakto bir meşruiyetin ve fiilî bir evlilik........

© Mir'at Haber