menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

TARİKATLARA SIZMIŞ OLAN BİDAT VE HURAFELER

63 0
15.09.2026

TARİKATLARA SIZMIŞ OLAN BİDAT VE HURAFELER

Cemaat ve tarikatların yaptıkları yanlışlardan kaynaklanan kişisel ve sosyal bir olay patlak verdiğinde “Bu münferit bir olaydır, genelleme yapmayalım” denilerek körü körüne tepki ortaya koyuyoruz ve yanlış yapıyoruz. Münferit olarak nitelesek de olayı veya olayları objektif olarak masaya yatırmamız ve nerede yanlış yaptığımızı ortaya koymamız lazımdır.

Öncelikle şunu belirtmeliyim ki; “Asrımız şehvet, duygusallık ve maddeci bir asırdır. Bunları da onlara denk bir şeyle karşılamamız gerekmektedir. Kesinlikle diyoruz ki, bunları ancak tasavvufi bir terbiye ile karşılayabiliriz. Şehvet meseleleri sadece söz ile halledilemez, bilakis rûhî terbiye, çevre ve yaşantı gerekir. Maddecilik de sadece söz ile denkleştirilmez, aksine sözle beraber iman hisleri, iman zevki ve şuur gerekir. İsyankârlığın tedavisi yine sadece sözle olmaz. Allah korkusu, vera’, takva ve edeple olur. Bunun da amelî yolu tasavvuftur.”  (Said Havva, Ruh Terbiyemiz, s.20, Petek Yay.)

Tasavvuf; kalbin sıhhati, nefsin temizliği ve benzeri konularla yakından ilgili olması nedeniyle, mükellef olan bütün insanlar hakkında gerekli olan bir ilimdir. Fakat tarihi seyr içerisinde bu ilme, diğer ilimlere karışandan daha çok bid’at ve hurafe karışmıştır. Bu karışan şeyler, tasavvuf ilmini bazen bilmeceye, bazen sanki naslardan/ayet ve hadislerden ayrı ve ilmî olmayan herhangi bir şeye, bazen de tevhit, fıkıh ve usulü fıkıh ilimlerinden tamamen müstakil ve alakasız, teşri’ ve takrirde vahiy kuvvetinde bir ilhama çevirmiştir. Hâlbuki bütün bunlar, diğer İslami ilimler gibi tertemiz ve asılsız şeylerden ayıklanmış olması gereken bir ilim için gerçekten tuhaf ve gariptir. Tuhaftır ki, tasavvuf kitaplarını okuyan, kendisini birtakım bilmecelerin karşısında ve İslam’ın da ötesinde hisseder. Bu ilim, nasslarla sabit olan hakikat yolu olması gerekirken, tasavvufla uğraşanlar bunu nassların ötesinde bir şey haline getirmişlerdir. Tasavvufun bu hale getirilmesi ise fakihleri gönülden yaralamıştır. Bu işin en kötüsü, gayretkeşlerden birçoklarının, ancak bir manaya gelen Allah’ın ayetlerinden birini ele alıp ona değişik manalar ve muhtevalar kazandırarak, bunların üzerine dağlar kadar mesele ve hükümler bina etmeleridir. Oysa bütün bunlar bir vehim ve tahrifattır. Nassların yanında yer almak, onları anlamaya, anlatmaya ve hakikate ermeye gayret etmek, onlar için yeterli idi. Böyle olsaydı iyi, hatta mükemmel olurdu.  (Said Havva, a.g.e., s.12.)

Bu olumsuzlukları bugün, Tasavvufun yaşandığı iddia edilen tarikatların ezici çoğunluğunda mebzul bir şekilde görmekteyiz.

Mesela bir tarikata girip, bir şeyhin müridi olduğunuz zaman, iradenizden, aklınızdan, düşüncelerinizden ve hatta duygularınızdan vazgeçeceksiniz. Aklınızı, iradenizi, düşünmeyi ve soru sormayı bir yana bırakacaksınız. Adeta kendinizi gassala teslim etmiş bir ölü gibi, şeyhinizin iradesine bırakacaksınız. Verilenlerden başka bir kitap okumayacaksınız. Söylenenlerden başka bir şey........

© Mir'at Haber