FAİZ, DÜNDEN BUGÜNE TÜRKİYE’NİN BELİNİ BÜKÜYOR!
FAİZ, DÜNDEN BUGÜNE TÜRKİYE’NİN BELİNİ BÜKÜYOR!
Öncelikle şunu belirtmeli; Bu iktidar iş başına geldiğinde adeta bir ekonomik enkaz devralmıştı.
2002 Türkiye’si, yüksek enflasyonun, yüksek faizin ve ağır kamu borçlarının gölgesinde bir ekonomik kriz yaşıyordu. 2001 krizinin ardından devlet bütçesinin önemli bir bölümü faiz ödemelerine gidiyordu. O günün en önemli ekonomik hedeflerinden biri, borç-faiz sarmalından kurtulmak ve bütçeyi faiz yükünden arındırmaktı. Çünkü faiz, yalnızca bankaların kredi verirken uyguladığı bir oran değil; devletin bütçesinden vatandaşın cebine, üreticinin maliyetinden yatırımcının kararına kadar ekonominin bütün damarlarına yayılan bir yükümlülüktür.
Aradan 24 yıl geçti. Türkiye ekonomisi yaklaşık 231 milyar dolarlık millî gelirden 1,6 trilyon dolarlık büyüklüğe ulaştı. İhracat 35 milyar dolardan 280 milyar doların üzerine çıktı. Ağırlığı özel sektör borcu olmak üzere, borç da 129,6 milyar dolardan 2025 üçüncü çeyreğinde yaklaşık 565 milyar dolara yükseldi. Ekonomi büyüdü, üretim ve ihracat kapasitesi genişledi. Ancak borçlanma ve finansman maliyetleri meselesi gündemden hiç düşmedi.
Bugün karşımızda duran en çarpıcı rakamlardan biri 2026 bütçesindeki faiz ödeneği. Devlet, yalnızca bir yıl içerisinde yaklaşık 2 trilyon 742 milyar lira faiz ödemeyi öngörüyor. Bu rakam, merkezi yönetim bütçesinin yaklaşık yüzde 14,5’ine karşılık geliyor. Başka bir ifadeyle devletin bir yılda harcamayı planladığı her 100 liranın yaklaşık 14,5 lirası faize ayrılıyor.
Üstelik mesele yalnızca devletin ödediği faiz ile sınırlı değil. İşletmeler yüksek finansman maliyetleriyle üretim yapmakta, esnaf krediye ulaşmakta zorlanmakta, konut almak vb. şeyler almak isteyen vatandaşlar yüksek kredi maliyetleriyle karşılaşmaktadır.
Çünkü faiz yalnızca devletin kasasından çıkan para değildir. Aynı zamanda geleceğin yatırımlarından, üretim imkânlarından ve toplumsal refahından ayrılan kaynağın da adıdır.
Bir başka sorun da bütçe açığı. 2026 bütçesinde 2 trilyon 713 milyar liralık açık öngörülüyor. Açığın nasıl finanse edileceği, borçlanmanın hangi........
