Allah-u Teâlâ, ilk insan ve ilk peygamber Âdem Aleyhisselam’ı yarattıktan sonra meleklere tanıtmış, onlardan saygı göstermelerini istemiştir. Meleklerin saygı secdesiyle Allah-u Teâlâ’nın emrine boyun eğmesi hengâmında şeytan kibirlenerek Hz. Âdem’e saygı göstermemiş, isyan ederek kâfirlerden olmuştur. Kur’an-ı Kerim’de Şeytan’ın İlahi emre itirazla kâfirlerden oluşu şöyle anlatılmakadır: “Hani biz meleklere Adem’e secde edin (saygıyla eğilin) demiştik de bütün melekler secde etmişlerdi. Ancak İblis secde etmekten yüz çevirip kibirlendi ve kâfirlerden oldu” (Bakara Sûresi, 34).

İblis (Şeytan), kibir ve isyan ile kâfirlerden olduktan sonra Allah-u Teâlâ’dan mühlet istemiştir. Şeytan’ın mühlet istemesi ve kendisine birinci sur üfleninceye kadar mühlet verilmesi Kur’an-ı Kerim’de şöyle beyan edilmektedir: “İblis, ‘Ey Rabbim! Öyleyse, bana insanların kabirlerinden kaldırılacakları güne kadar mühlet ver!’ dedi. Allah Teâlâ, ‘Peki! Sen, malûm vaktin gününe (yani Birinci Sur üfürülünceye kadar) mühlet verilenlerdensin!’ buyurdu. İblis, ‘Ey Rabbim! Beni azdırmana karşılık, andolsun ki ben de muhakkak surette, yeryüzünde onlara (günahlardan) süslemeler yapacağım ve onların hepsini mutlaka azdıracağım! Ancak içlerinden ihlâslı kulların müstesna!’ dedi. Allah Teâlâ buyurdu ki: İşte bu (koruması) üzerime olan dosdoğru bir yoldur. Evet! Hakikaten benim kullarımın üzerinde senin hiçbir hükmün yoktur. Ancak azgınlardan sana uyanlar müstesna! Şüphesiz cehennem de, o azgınların hepsine vaat olunan yerdir” (Hicr Sûresi, 36-43).

Şeytan mühlet isterken “Ey Rabbim!” diye hitap etmektedir. Şeytan’ın ilahlık iddiası yoktur. Şeytan’ın kibri, yaratılmışların birçoğundan üstün (İsrâ, 70), ahsen-i takvim (Tin, 4) ve özgür iradeyle yaratılan insan ile kendisini mukayesesi sonucu ortaya çıkan; yaratılanlar arasındaki üstünlük anlayışıyla alakalıdır. Kur’an-ı Kerim’in beyanına göre İblis, insanın topraktan kendisinin de ateşten yaratıldığını ve ateşten yaratılmayı topraktan yaratılmaya üstün tuttuğu (Sâd, 77) için isyan ettiğini söylemektedir.

Allah-u Teâlâ, dileseydi Şeytan’ın isyanının cezasını hemen verebilirdi. Cezanın o an verilmeyip ertelenmesinin ve “Şeytan”a mühlet verilmesinin sebepleri vardır: Bunlardan birincisi, Allah-u Teâlâ’nın cezalandırma güç ve kuvvetine sahip olmasıdır. Bu güç ve kuvvetin zaman ve mekânla mukayyet olmaması, istediği zaman cezalandırabilme kudreti gereği mühlet........

© Milli Gazete