12 Eylül yönetimi lideri Kenan Evren, 7 Kasım 1982'de yapılacak “Anayasa'yı tanıtma gezilerine” çıkıp Türkiye'nin dört yanında kalabalıklara hitap etmeye devam ediyor, gittiği şehirlerde kitlelere seslenirken, 12 Eylül öncesindeki çatışma dönemine dönülmek istenmiyorsa, “Evet” oyu verilmesi gerektiğini söylüyordu.

“Eğer, 12 Eylül öncesine dönmeyi ve o felaketli günleri ve yılları tekrar ve bu sefer belki de daha da feci bir şekilde ve kurtuluş ümitleri kaybedilmiş bir surette yaşamayı istemiyorsak, sandık başında beyaz oy kullanarak, Anayasa'yı kabul diyecek ve böylece Anayasa'yı kabul edeceğiz.”

Evren konuşmalarında “Hayır” cephesini eleştirirken, teröristlerin, dış güçlerle işbirliği yapanların, vatan hainlerinin, “Hayır” kampanyası yürüttüğünü öne sürüyordu.

“Dış güçlerle işbirliği içinde olanların yeni hazırlanmakta olan Anayasa'nın kabul edilmemesi için bir kampanya içerisine girdiler. Normal demokratik nizama geçme zamanı vaklaştıkça, eski dönemin hasretini çekenler, vatan hainleri, yönetimi kötülemek için faaliyette bulunuyorlar.”

Rize konuşmasında ise şu sözleri söylüyordu:

“Anayasa'ya karşı olanlar, 12 Eylül'e karşı olanlardır dediklerim bunlardır. “Hayır” biçiminde bayram kartı, kapıların altından bildiri atanlardır. Türkiye aleyhinde yayın yapan Ermeni ASALA örgütüyle işbirliği yapanlar, komünist radyolardan talimat alanlar bunlardır.”

Evren mavi rengin “Hayır”cılar tarafından kullanımını şu sözlerle eleştiriyordu:

“Sinsice neler neler söylemiyorlar sevgili vatandaşlarım. Atatürk'ün gözlerinin renginin mavi olup mavi baktığından tutun da denizin mavi sularında serinleyen, gökyüzünün maviliklerinde huzura kavuşulacağına kadar mavi rengi ima ederek güya parlak buluşları ile Ret oyunu telkine yeltenmektedirler.”

Evren bir konuşmasında ise maviye şöyle yüklendi:

“Gök mavi ama bir işe yaramıyor. Eğer bulut gelirse yağmur yağıyor, bereket getiriyor.”

1961 Anayasasının halkoyuna sunulması sırasında muhaliflerin kullandığı, “Hayırda hayır vardır” sloganı, 1982 Anayasası’nın halkoylaması sırasında evet veya hayır ifadelerinin kullanılmamasına sebep olduğu için, 12 Eylül Anayasa oylamasında “Evet” ve “Hayır” yerine ‘Kabul’ ve ‘Ret’ ibarelerinin kullanılmasına karar verildi.

Referandum sandığı 7 Kasım 1982'de kuruldu. Sandık başına gelenler bir sürprizle karşılaştı. Zarflar oldukça inceydi ve mavi pusulalar zarfların dışından seçilebiliyordu.

Anayasanın Halk Oyuna Sunulması Hakkında Kanun, zarfların dışından içindeki oy pusulalarının rengini belli etmeyecek şekilde tasarlanmasını esas almıştı oysa. Ancak seçim zamanı zarflar şeffaf hazırlanmış olduğundan, vatandaşların kullandıkları oyun rengi kolaylıkla anlaşılıyordu. Önlemler bununla da sınırlı kalmadı, ayrıca sandıkların başında güvenlik güçleri nöbet tutmuştu.

7 Kasım akşamı, sandıklardan rekor düzeyde “Evet” oyu çıktı. Anayasa, % 8.6 Hayır'a karşı % 91.4 Evet oyuyla kabul edildi. Katılım % 91.3 oranında gerçekleşti.

Yeni Anayasa kabul edilirken Kenan Evren'in cumhurbaşkanlığı da, geçici bir Anayasa maddesi gereğince onaylanmış oldu. Ayrıca anayasada yer alan geçici 15. madde ile 12 Eylül'ü gerçekleştiren Millî Güvenlik Konseyi ile bu konseyin yönetimi döneminde kurulmuş hükûmet ve Kurucu Meclis üyeleri hakkında dava açılması........

© Milli Gazete