Bir iş dîk oldukta müttesi’ olur. Yani bir işte zorluk ve meşakkat görülünce, ruhsat ve genişlik gösterilir…

Kelime Anlamı: DİK; daralmak, sıkışmak ve zorlaşmak; MÜTTESİ’ ise genişlemek, ferahlamak ve kolaylaşmak demektir. Kavramsal Anlamı: Bir iş veya durum güçleşip insanı çıkmaza soktuğunda, o işte bir kolaylık ve genişleme yolu açılır.

Kolaylaştırma İlkesi: Bir işte aşırı bir meşakkat (zorluk) görüldüğünde, İslâm Hukûku kuralları gereği insanı rahatlatacak genişletici ve kolaylaştırıcı çözümlere gidilir.

Örnek: Borcunu vaktinde ödeyemeyecek kadar darda kalan bir borçluya süre tanınması veya ödeme kolaylığı sağlanması bu kâideye örnek gösterilir. Bir çocuk başkasının malını telef etse, kendi malından ödenir. Kendi malı yoksa, olduğu zaman bundan ödenir. Velîsine ödetilmez. Kendi mezhebine uymakta bir meşakkat hâsıl olursa, o işte meşakkat olmayan bir başka mezheb taklîd edilir… [1]

Kolaylık prensibi ve buna dayalı yapılan çözüm ve içtihâdlarla ilgili bu incelemeden, İslâm hukûkunun insanlara sıkıntı verecek bir karakterde olmadığı kesin bir şekilde ortaya çıkmaktadır. Başka bir deyişle, Yüce Allah ve Hz. Peygamber (S.A.S.), altından kalkamayacağı hiçbir yükü insana yüklememiş; imtihan vesîlesi sayılan, ya da insanlar tarafından âdet olarak görülen meşakkatin dışında genel olarak zor ve ağır gelecek olan bazı şeyler de rükün ya da şart kılınmamıştır…

Çünkü dinî teklîflerin........

© Milli Gazete