İnsanın en temel ihtiyaçları nelerdir? - 3
Dizi yazımızın 1 ve 2. sinde insanın madde ve mânâ âlemlerinin ortak elamanı olduğu, ruhu ile mânâ ve bedeni ile de madde âlemlerinin varlığı olduğunu irdeledik. Yine Hem beden ve hem de ruhun muhakkak karşılanması gereken ihtiyaçlarının olduğunu ifade ettik.
Bedenin olmazsa olmaz, hava, su ve yemek; ruhun ise Asr Suresi'inde belirtildiği üzere: iman, salih amel ve cihad olmak üzere üçer temel ihtiyacının olduğu vurguladık.
Ruhun ihtiyaçlarından iman konusunu icmali ve tafsili olarak iki kısım olduğunu belirterek açıklamasını yaptık. Şimdi ise ruhun diğer iki ihtiyacı üzerinde duralım. Yani salih amel ve cihad konularını irdeleyelim...
İcmali ve tafsili iman sahibi olan bir kimse, Asr Suresi’ne göre bir hakkın kurtuluşa ermiş olmuyor!.. Demek ki hâlâ eksik olan bir şeyler var.
Peki ne? … Salih amel
Ruhun imandan sonraki en önemli gıdası sâlih ameldir. Bedenin suya olan ihtiyacı gibidir. Salih amel, imanın gereği olan ilim ile elde edilen kazanımların hayata tatbikidir. Yani haritadaki tarifeye uyarak hazineye ulaşma çabasıdır.
İnsan, Yaratıcı'nın emrettiği standartlara ve O’nun elçisinin uygulama ve tavsiyelerine uygun olarak tatbikat gerçekleştirirse sâlih amel işlemiş olur. Sâlih amelin başında İslâm’ın beş şartı gelir ki onlar: namaz, oruç, hac, zekât ve şahadettir. Tabi insana güzel kulluk vasfı kazandıracak gücü nispetinde yapabileceği her türlü eylem ve davranış da yine sâlih amel çerçevesinedir.
Sâlih amel, insana kötülüklerden sakınma vasfı da kazandırır. İşte bütün bunlar insan hayatını belli bir sistematiğe oturtur.
İcmali iman olmadan amelin insanın kurtuluşu adına bir getirisi olmaz. Yani aslında o amel bâtıl olur. İcmali iman olup da tafsili iman olmadan yapılan amel ise şeklen olur, sâlih amel mertebesine ulaşmaz. Kişi imkânı ölçüsünde ilim almalı, ilmi ölçüsünde........
