Ankara’da yapılacak 2026 NATO Zirvesi, İttifakın sıradan toplantılarından biri olarak görülemez. Beştepe’de savunma harcamaları, savunma sanayii, Ukrayna’ya destek, Avrupa’nın askeri sorumluluğu, güney kanadının güvenliği ve Türkiye’nin NATO içindeki ağırlığı tartışılacaktır. Bu nedenle Ankara, ev sahipliğinin ötesinde, NATO’nun hangi tehditleri önceleyip hangi üyelerden yük bekleyeceğini gösterecek stratejik eşik haline gelmektedir.

Zirvenin merkezindeki başlık NATO 3.0 kavramıdır. Bu ifade, NATO’nun resmi doktrini değildir. İttifakın 2025 sonrası dönüşümünü anlatan stratejik çerçevedir. NATO 1.0, Soğuk Savaş’ta Sovyetler Birliği’ne karşı kurulan caydırıcılık düzeniydi. NATO 2.0, Soğuk Savaş sonrasında Balkanlar, Afganistan, terörle mücadele ve kriz yönetimiyle şekillendi. NATO 3.0 ise Avrupa’nın kıtasal savunmada daha fazla sorumluluk almasını, ABD’nin nükleer caydırıcılık, stratejik istihbarat, hava nakliye kapasitesi ve Hint-Pasifik odağıyla ana direk kalmasını ifade ediyor.

Bu, Washington’ın Avrupa’dan çekilmesi anlamına gelmiyor. Asıl mesele, Avrupa’nın konvansiyonel savunmada daha fazla yük üstlenmesidir. Konvansiyonel savunma, nükleer silahlar dışındaki klasik askeri güç unsurlarını kapsar. Kara kuvvetleri, hava savunma sistemleri, savaş uçakları, topçu, mühimmat stokları, üsler ve lojistik hatlar bu başlığa girer. ABD, Avrupa’dan yatırım, üretim ve hazır kuvvet beklemektedir. Böylece yük paylaşımı tartışması, bütçe oranlarından çıkıp dayanıklılık sorusuna bağlanmaktadır.

Lahey’de gündeme gelen Gayrisafi Yurt İçi Hasıla’nın yüzde 5’i kadar savunma ve güvenlik harcaması hedefi bu bağlamda önemlidir. Gayrisafi Yurt İçi Hasıla, bir ülkenin bir yıl içinde ürettiği toplam ekonomik değeri anlatır. Hedefin önemli bölümü askeri kapasiteye, kalan kısmı ise kritik altyapı, siber........

© Milat