Mustafa Kemâl'in uydurma şecereleri ve hakîkî mensûbiyeti (406)
(http://www.neuhaus.cz/lide/Ira Arthur Hirschmann.htm; 12.10.2018)
(fdrlibrary.marist.edu) isimli bir İnternet Sitesinde, Hirschmann'ın 1944'te Türkiye'deki faâliyetleri esnâsında yaptığı harcamalar, 135 sayfalık bir vesîka derlemesi hâlinde neşredilmiştir. Vesîkalardan iki tânesi, Dr. Selâhi Durusoy ile al̃âkalıdır ve Fransızca olarak tanzîm edilmişlerdir. Bunlar, muâyene ve tedâvî mukâbili olarak, Hirschmann tarafından Dr. Durusoy'a yapılan ödemenin makbuzlarıdır. Üzerinde, Fransızca daktilo edilmiş olarak, “Mr. Hirschmann'ın muâyene ve tedâvî ücreti: 25 TL” şeklinde îzâhat bulunan 31 Haziran 1944 târihli ilk makbuzdan, Dr. Selâhi Durusoy'un Ankara'da, Ulus Meydanı civârında, İnhisarlar Başmüdürlüğü yanında Kedi Seven Sokağı, 4 numarada bir muâyenehânesinin bulunduğu anlaşılıyor.
İkinci makbuz ise, 3 Temmuz 1944 târihini taşımakta ve üzerinde, bu def'a el yazısıyle, aynı Fransızca îzâhat bulunmaktadır: “Note d'honoraire pour la consultation et soins donnés à M. Hirschmann: Ltq. 25.”…
Dr. Selâhi Durusoy'un akrabâlık bağları ve ik̆tidârı elinde tutan zümreyle münâsebetleri dikkate alındığında, M. Hirschmann'la münâsebetinin, tesâdüfî bir tabîb-hasta münâsebetinden ibâret olduğunu düşünmek, bize sâfderûnluk gibi görünüyor. Hele bir de, Hirschmann'ın Kemalist Hük̃ûmetle irtibâtını sağlıyanlardan birinin, bir başka tabîb olduğunu bilince: Dr. Sami Günzberg… (Mustafa Kemâl’in Hastalığı, Ölümü, Cenâzesi; Yeni Söz, 29.11.2018/71)
Dr. Selâhi Durusoy'un Siyonist lideri Hirschmann'la münâsebeti olduğunu gösteren vesîkalar: 1944 Haziran ve Temmuz aylarına âid iki aded muâyene ve tedâvî makbuzu…
Gölgede kalmış bir Komitacının hayâtının ana hatları
Efk̃ârıumûmiye nezdinde ismi pek öne çıkmamış mühim bir şahsıyet… Macedonia Risorta İTK'sının öncü kadrosundan… Ali Fethi, Mustafa Kemâl, Mustafa İsmet üçlüsünün yakın arkadaşı… Mustafa İsmet'i Ali Fethi'yle tanıştırıp onun, İttihâd ve Terak̆k̆î Komitası'nın mâhir bir teşkîlâtçısı olmasını sağlayan Komitacı… 19. asrın sonlarından îtibâren Orduda –ona istikâmet verebilecek kadar- artan Sabataî nüfûzunun bir timsâl̃i…
Araştırmamızın bu safhasında gölgede kalmış bu Komitacının hayâtının ana hatları hakkında artık sahîh bilgiler verebiliriz.
1882'de İstanbul'da doğdu. 1884'te doğan arkadaşı Mustafa İsmet'ten iki yaş büyüktü:
“İsmet Bey (bizim eve geleceği zaman), […] âmir huzuruna çıkacakmışım gibi kıyafetimi düzeltirdim. Halbuki ben yüzbaşıydım; o, henüz mektepte ve üst teğmendi ve benden iki yaş küçüktü.” (Erden, İsmet İnönü 1952: 8)
Binâenaleyh, İsmet İnönü’nün iyi bilinen doğum târihi 24 Eyl̃ûl̃ 1884 olduğuna göre, Erden’in doğum târihi, Türk Ansiklopedisi’nde kaydedildiği gibi 1883 değil, 1882’dir.
Erden, Erk̃ânıharbiye Mektebi'nden, Mustafa İsmet'ten iki devre evvel (1903 - 1904'te) mêzûn olmuştur:
“13 eylûl 1322 (26 eylûl 1906) da İsmet Bey Erkânı Harbiye Mektebini birincilikle bitirdi ve Erkânı Harp yüzbaşısı oldu. […Akabinde,] Edirneye tayin edildi.” (Erden, İsmet İnönü 1952: 17)
Ve henüz Mülâzim-i Evvel olan arkadaşıyle her hafta buluşup Komitacı formasyonlarını kuvvetlendiren fikrî çalışmalarla ona rehberlik etti. (Erden, İsmet İnönü 1952: 7-16)
1910’da Yemen’de çıkan büyük........
