Küresel yeni bir yalta: Ukrayna masada, Avrupa menüde
Uluslar arası siyaset sözlüğüne geçmiş şekliyle; Yalta, büyük devletlerin dünyayı kendi çıkarları doğrultusunda paylaşmasını ve nüfuz alanlarını belirlemesini ifade eden tarihsel bir kavramdır.
Kavram, 4-11 Şubat 1945 tarihlerinde Kırım'daki Yalta şehrinde yapılan Yalta Konferansı'ndan gelir.
Bu tarihten sonraYalta, büyük güçlerin bir araya gelip dünyanın siyasi haritasını ve güç dengelerini belirlemesini çağrıştıran tarihsel bir sembol halini aldı.
Evet! Uluslararası siyasetin en tehlikeli dönemleri, savaşların yalnızca cephede değil, kapalı kapılar ardında da yeniden şekillendirildiği zamanlardır. Bugün Ukrayna'da yaşananlar tam olarak böyle bir döneme işaret ediyor. Bir tarafta ülkesinin toprak bütünlüğünü korumaya çalışan Ukrayna, diğer tarafta askeri üstünlüğünü siyasi kazanıma dönüştürmek isteyen Rusya, öte yanda ise savaşı sona erdirme iddiasıyla ortaya çıkan ancak kendi küresel hesaplarını da masaya koyan Amerika Birleşik Devletleri var.
Bu üç aktörün mücadelesi artık yalnızca Ukrayna'nın geleceğini belirlemiyor. Avrupa'nın güvenliğini, NATO'nun anlamını ve İkinci Dünya Savaşı sonrasında kurulan uluslararası düzenin geleceğini de tartışmaya açıyor.
Donald Trump'ın yeniden şekillendirmeye çalıştığı dış politika, başlangıçta bir barış girişimi gibi sunulsa da giderek daha karmaşık bir pazarlığın görüntüsünü veriyor.
Trump, Ukrayna Savaşı'nı bitirerek büyük bir diplomatik başarı elde etmek istiyor. Çünkü savaşın sona erdirilmesi, Amerikan kamuoyuna seçim vaatlerini yerine getirdiğini göstermek açısından önemli bir siyasi fırsat. Ancak Washington'ın önceliği ile Kiev'in önceliği aynı değil.
Trump açısından önemli olan savaşın hangi şartlarda sona ereceğinden ziyade, bu sürecin kendisine nasıl bir siyasi ve stratejik kazanç sağlayacağıdır. Ukrayna açısından ise mesele çok daha hayati: Topraklarını, bağımsızlığını ve gelecekte yeniden saldırıya uğramayacağına dair güvenceyi korumak.
İşte bu noktada Trump'ın barış arayışı ile Putin'in jeopolitik hedefleri arasında tehlikeli bir kesişme ortaya çıkıyor.
Vladimir Putin'in Ukrayna konusundaki taleplerini yalnızca birkaç bölgenin kontrolünü ele geçirmek şeklinde değerlendirmek büyük bir yanılgı olur.
Moskova, Avrupa'nın tamamını ilgilendiren yeni bir güvenlik düzeninin de tartışılmasını istiyor.
Moskova, Kiev'in Batı ittifaklarıyla bütünleşmesini kendi güvenliğine yönelik bir tehdit olarak değerlendiriyor.
Putin, Trump ile yalnızca savaşın sona ermesini konuşmak istemiyor. Avrupa'nın gelecekteki güvenlik mimarisini, NATO'nun konumunu, Baltık ülkelerinin durumunu ve Arktik bölgesindeki güç dengelerini de aynı diplomatik çerçevenin içine yerleştirmeye çalışıyor.
Bir başka ifadeyle Washington ve Moskova, 21'inci yüzyılda 1945 sonrasının Yalta anlayışını yeniden canlandırmak istiyor.
Trump'ın barış masasında Ukraynanın ne kadar söz sahibi olduğu hepimizce malum.
Amerikan temsilcilerinin Moskova ile yürüttüğü temasların yoğunluğuna karşılık Ukrayna ziyaretlerinin sınırlı kalması da bu algıyı güçlendiriyor. Rusya ile ekonomik iş birliği ihtimallerinin, enerji yatırımlarının ve........
