menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Geleceğin tılsımlı haritaları

30 0
10.11.2026

Bir pamuk tarlasının kenarında durun. Kozalar açılmış, beyaz lifler rüzgârda titriyor. Toprak kuru ve sert, ayakkabınızın tabanına her adımda bu sertlik vuruyor. Yakındaki kanalda su ince bir şırıltıyla akıyor. Yağmur yağdığında bu toprak kendi kokusunu havaya verir, ve o kokuyu bilen çiftçi suyun ne zaman geleceğini de bilir. Kanallar, kuyular ve tarlalar birer harita çizgisidir. Çiftçi o çizgileri okuyarak ekim kararını verir, çünkü mesele kanaldan çıkan suyun ne kadarının köke ulaştığı ve gelecek mevsime ne kaldığıdır.

Antalya'da COP31 kapılarını açarken, 9 Kasım'da Dünya Meteoroloji Örgütü yeni iklim raporunu masaya koydu. Rapora göre 2026, kayıtlardaki en sıcak dört yıldan biri olmaya aday. Ocak-eylül döneminde küresel ortalama sıcaklık, sanayi öncesi dönemin yaklaşık 1,47 derece üzerinde seyretti. Son on iki yıl, kayıtlardaki en sıcak on iki yıl olarak geçiyor. Güçlenen El Niño'nun 2027'ye kadar sıcaklığı, kuraklığı ve aşırı yağışı büyütmesi bekleniyor. Aynı raporda, karalarda depolanan tatlı suyun 2014-2016 döneminden bu yana gerilediği de yazıyor. Kısacası yeraltının ve göllerin sakladığı birikim, dünyanın kuraklığa karşı kenara koyduğu tasarruf hesabı, eriyor.

Bu rakamlar tarlaya indiğinde başka bir ağırlık kazanıyor. TÜİK'in ikinci tahminine göre bu yıl kütlü pamuk üretimi yüzde 38 gerileyecek. Aydın'ın Söke ilçesinde pamuk ekilen alan, Söke Ziraat Odası'nın verdiği rakamlara göre 360 bin dekardan 240 bin dekara düştü. Çiftçi o toprağı boş bırakmak istemiyor, ama pamuğun kazandırmadığı bir yerde buğdaya, mısıra, ayçiçeğine yöneliyor. Sahadaki bir ifadeye göre pamuk para etseydi kimse başka ürünlerin yüzüne bakmazdı.

Türkiye'de kullanılan suyun yaklaşık yüzde 79'u tarıma gidiyor. Bu oran, su meselesini çevre duyarlılığının çok ötesine taşıyor. Ekmeğin fiyatı, şehrin musluğu, dokuma fabrikasının hammaddesi ve kırsaldaki bir ailenin geliri aynı çizgide buluşuyor. Antalya'da dünyanın iklim........

© Milat