menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Mustafa Kutlu’nun Mavi Kuş’u

47 0
01.11.2026

Mustafa Kutlu’nun Mavi Kuş hikâyesini okurken onun bir hikâyeci olmakla birlikte usta bir mimar da olabileceğini düşündüm. Mimar olmasa da en azından mimari bilgi ve görüşüne son derece hâkimdir. Bu görüşünü kitabın 72. sayfasında şu sözlerle dile getirir:

“Mesela evleri ele alalım. Bu evler sokağa değil, avluya bakar. Sokağa dönük yüzünde insan boyunu aşan duvarlarında pencere dahi yoktur. Çokluk taştan yapılır ve sağırdır. Sokağa bakan kafesli pencereler, bu taş kısmın üzerinde yükselen ikinci katta bulunurlar. Evet, ev bahçeye yani içe ayrılır. Burası mahrem bir alandır. Çiçek, meyve, sebze ve havuzdaki su ile bir bakıma tabiatın devamıdır. Güzel ve ferahtır. Ev saydığımız unsurlarla tezyin edilmiştir.”

Kutlu, başka yazılarında da bahçeli eve vurgu yapmıştır. Söz gelimi mektuplarının birinde, "İnsanlar bu ahşap evlerin, ağaçların, çocukların, sokak köpeklerinin, saf satıcıların teşkil ettiği mekânlarda asude bir zamanı yaşarlar; fakir ama mutlu bir görünüm sergilerlerdi" diyerek bu özlemi dile getirir.

Mustafa Kutlu’nun Mavi Kuş hikâyesinde “zaman” da bölünmez bir bütünlük arz etmektedir. Hikâyede geçen bu ifade, aslında Ahmet Hamdi Tanpınar’ın ünlü şiirine de bir atıftır ve cümleyi şu şekilde tamamlayabiliriz:

"Mustafa Kutlu’nun Mavi Kuş hikâyesinde zaman da yekpâre bir anın parçalanmaz akışındadır."

Hikâyede kasabanın ve taşra hayatının o durağan, ağır akan ve modernist zaman algısından uzak yapısı vurgulanırken Ahmet Hamdi Tanpınar’ın "Ne içindeyim zamanın / Ne de büsbütün dışında / Yekpâre, geniş bir ânın / Parçalanmaz akışında" dizelerine de açıkça gönderme yapılır.

Yazarın işlediği mekânlar soyut değil, somut mekânlardır; yani gerçekle doğrudan bir ilişkisi vardır. Hikâyede Mavi Kuş ismi, Şirinyurt kasabası halkını tren istasyonuna taşıyan, maviye boyalı ve üzerinde kuş resmi bulunan eski otobüsü ifade eder. Kışın otobüsün ortasına bir soba kurulur, borusu tavandan çıkarılır ve meşe odunu yakılır. Ön camın üzerindeki alınlıkta ise şöyle........

© Milat