Son güncelleme: 4 Mart 2026 -

Mehmet Altan yazdı – Basın Tarihi (21): Molla rejiminde hırsızlık olur mu?

Basın Tarihi için 2014 yılının Mart ayını gözden geçirirken bugünkü “Umut Hakkı” tartışmalarının 18 Mart 2014 yılındaki Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne dayandığını gördüm.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), tutukluluk koşullarının Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ne aykırı olduğu iddiasıyla Abdullah Öcalan‘ın Ankara’ya karşı 2003 yılında açtığı davada kararını 11 yıl sonra 2014’de veriyor.

Kararda, Öcalan‘ın sadece cezaevi koşullarının iyileştirilmesi, aile üyelerinin ve avukatlarının ziyaretlerinin kolaylaştırılması ve kendisine tıbbi olanaklar sağlamasının yeterli olmayacağı vurgulanıyor ve “Başvuruyu yapan Öcalan ile aynı koşullar altındaki tutuklular için ‘şartlı tahliye’ imkânları sağlayacak yasal mekanizmaların oluşturulması gerektiği” belirtiliyor.

AİHM’nın kararlarını uygulamak bizim Anayasa’nın 90. Maddesi’nin emri.

Siz bir ülke düşünün ki 2014 yılındaki AİHM kararını tam 12 yıldır uygulamıyor… Ve 12 yıldır uykuya yattırdığı hukuksal bir meseleyi de siyasileştiriyor.

Hukukun Üstünlüğü Endeksi’nde 118., Yolsuzluk Algısı Endeksi’nde 124. sırada olmak böyle bir şey işte…

Tam bu konuyla ilgili medyadaki gelişmeleri araştırırken Ortadoğu’da savaş patladı. 12 yıl önceki Mart ayı gelişmelerini büyüteç altına almayı durdurdum.

Ağır sarsıntılar yaşayan Orta-Doğu’nun kaderini “hukuk ve yolsuzluk” ikilemi üzerinden sorguladım.

İlk önce gündemdeki İran aklıma geldi. Uluslararası Şeffaflık Örgütü’nün (Transparency International) yayımladığı 2025 Yolsuzluk Algı Endeksi’nde İran180 ülke arasında 153. sırada. 2024’te 151. sıradaymış, 2022’de 147. sırada.

Maşallah rejimin yolsuzluk kapasitesi istikrarlı bir biçimde genişlemiş.

Yolsuzlukta obez olan bir rejimde hukuk askıda demektir.

Nitekim İran’da yaşanan tam da bu… İran, Hukukun Üstünlüğü Endeksi’nde de 142 ülke arasında 128. sırada.  

Yolsuzluk azmışsa, hukuk da yok gibi ise bundan belli ki suyun başını tutanlar nasipleniyor.

Gelir dağılımı bozulmakla kalmıyor, halkın büyük kesimi sürekli yoksullaşıyor. 

Enflasyonun geçen yıl yüzde 60’a yakın seyrettiği İran, gelir dağılımı adaletsizliğinin de en yüksek olduğu ülkelerden biri.

2025 yılı sonu itibarıyla resmi rakamlara göre nüfusun %30’u, yaklaşık 26 milyon kişi, mutlak yoksulluk içinde yaşıyor.

Ancak yoksulluk oranının çok daha yüksek olduğunu iddia eden raporlara da rastlanıyor.

Orta sınıfın buharlaştığı, giderek yoksulluğa sürüklendiği de görülmekte.

Asgari ücret çok düşük, emekli maaşları ise temel yaşam giderlerinin yarısını bile karşılamamakta.

Özetle İran’da gelir dağılımı, geniş halk kitlelerinin temel ihtiyaçlara ulaşmakta zorlandığı, orta sınıfın eridiği ve eşitsizliğin zirve yaptığı bir “ekonomik kriz” ortamında şekillenmekte.

Peki yolsuzluğu kimler yapıyor? 

Hazineyi kim talan ediyor?

Petrol zenginliği nereye gidiyor?

“Ekonominin büyük kısmı Devrim Muhafızları’nın (IRGC) kontrolündedir, bu durum kaynakların belirli bir zümrede toplanmasına yol açmaktadır.”

“Devrim Muhafızları’nın kontrolünde ekonomi”nin ne manaya geldiğini “milli ve yerli” paranın dolar karşısındaki macerası gösteriyor:

İran’da 1979 devrimi sırasında 1 ABD doları yaklaşık 70 İran riyaline karşılık geliyormuş. 2026’nın başı itibarıyla bu rakam 1,4 milyon riyale çıkmış. 

Daha fazla bir açıklama gerekir mi? 

Ve çok “aydınlatıcı” bir cümle daha: “Kamu gelirleri, yoksullukla mücadeleden ziyade güvenlik ve baskı araçlarına aktarılmaktadır.” 

İran’daki bu sefil durum, petrolü tam zıttı yönde, bir özgürlük ve refah kaldıracı olarak kullanan Norveç örneğini çağrıştırıyor.

Hırsızlık yok, yolsuzluk yok, hukuksuzluk yok.

Norveç, insan hakları, basın özgürlüğü ve toplumsal cinsiyet eşitliği konularında dünyanın en üst sıralarında yer alıyor.

Norveç Varlık Fonu, etik kurallara uymayan (örneğin insan hakları ihlallerine karışan) şirketlere yatırım yapmayı reddediyor.

Norveç, petrol gelirini güçlü bir sosyal devlet yapısı, ücretsiz eğitim, sağlık için kullanıyor.

Gayya kuyusunu andıran Orta-Doğu’yu konuşacaksak, hırsızlığı, yolsuzluğu, adaletsizliği, hukuksuzluğu konuşarak işe başlamalıyız.

Petrol zengini Norveç’e bakın… 

Norveç’den çok daha büyük bir petrol servetine sahip İran’daki Molla rejimine bakın.

İran her konuda yeryüzünün diplerinde gezinirken, Norveç her konuda zirvelerde yer alıyor.

Çünkü birinde yönetim kendi halkını soyuyor, diğerinde yönetim insanların zenginliği ve mutluluğu için çalışıyor.

Çünkü birinde yönetim kendi halkını soyuyor, diğerinde yönetim insanların zenginliği ve mutluluğu için çalışıyor.

Medyascope'u destekle. Medyascope'a abone ol.

Medyascope’u senin desteğin ayakta tutuyor. Hiçbir patronun, siyasi çıkarın güdümünde değiliz; hangi haberi yapacağımıza biz karar veriyoruz. Tıklanma uğruna değil, kamu yararına çalışıyoruz. Bağımsız gazeteciliğin sürmesi, sitenin açık kalması ve herkesin doğru bilgiye erişebilmesi senin desteğinle mümkün.

Medyascope'u Google Haberler üzerinden takip edin

Medyascope'un mobil uygulamasını indirin

Berrin Sönmez yazdı: Savaş gündeminde barışın hayali ve imkânı

Does the risk of a US-Iran war persist? Experts explain key issues

Uzmanlar Medyascope’a konuştu: ABD-İran savaş riski devam ediyor mu? En kritik meseleler hangileri?

Mehmet Altan / Diğer içerikleri

Mehmet Altan yazdı – Basın Tarihi (20): Planör

Mehmet Altan yazdı – Basın Tarihi (19): Otokrasimetre

Mehmet Altan yazdı – Basın Tarihi (18): Alo Fatih

Mehmet Altan yazdı – Basın Tarihi (17): Alçaklara kar yağıyor

Mehmet Altan yazdı – Basın Tarihi (16): Toplumsal fakirleşmeye siyasetin katkısı

Mehmet Altan yazdı – Basın Tarihi (15): Gezi’nin interneti

Haftanın en popüler içerikleri

Gökhan Bacık yazdı | Bir simulacra: “Kürtlerin niye kendi devleti olmamalı?”

Ruşen Çakır yazdı: İranlı spiker Hamaney ile birlikte rejimin de öldüğünü tüm dünyaya duyurmuş oldu

Devrimden, gücünün en zayıf noktasına: İran’ın dini lideri Ali Hamaney kimdir?

İran savaşında üçüncü gün: Savaş Lübnan’a sıçradı

İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney öldürüldü

Alişer Delek yazdı: Hamaney’in öldürülmesine sevinmek

KPSS dosyasını kapatmakla suçlanan eski Ankara Cumhuriyet Başsavcıvekili Şadan Sakınan, gizli bölmede yakalandı

Dubai’deki Türkler İran saldırısı sonrası yaşananları anlatıyor: “Türk medyası durumu çok yanlış aktarıyor”

Hamaney’i CIA buldu, İsrail öldürdü: New York Times, İran saldırısının perde arkasını yazdı

Hamaney sonrası İran: Yeni dini lider nasıl seçilecek?

Medyascope'un günlük e-bülteni

Editörlerimizin derlediği öngörüler, analizler, Türkiye’yi ve dünyayı şekillendiren haberler, Medyascope’un e-bülteni Andaç‘la her gün mail kutunuzda.

Medyascope'u destekle

© 2015-2026 Scope Medya A.Ş.

© 2015-2026 Scope Medya A.Ş.

Kişisel Verilerin Korunması Aydınlatma Metni

İşbu Aydınlatma Metni, Veri Sorumlusu sıfatıyla Maslak Mahallesi, Dereboyu 2. Cadde, No: 15A/70, Ata Center İş Merkezi Kat:G2, Sarıyer/İstanbul adresinde mukim Şirketimiz Scope Medya Ticaret Pazarlama A.Ş.’nin (“Medyascope”) tarafından sağlanan ürün ve hizmetlerin tanıtımı amacıyla internet sitemizde yer alan E-Bülten Aboneliği kısmından elde edilen kişisel verilerin işlenmesine ilişkin olup, Şirketimiz tarafından başta 6698 Sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (“KVKK”) olmak üzere ilgili mevzuat kapsamında aydınlatma yükümlülüğünün yerine getirilmesi amacıyla hazırlanmıştır. Şirketimizin kişisel verilerin korunmasına ilişkin politikaları https://medyascope.tv adresinde yer almaktadır.

İşleme; KVKK’nın 3. maddesinde kişisel verilerin kaydedilmesi, depolanması, muhafaza edilmesi, değiştirilmesi, yeniden düzenlenmesi, açıklanması, aktarılması, devralınması, elde edilebilir hâle getirilmesi, sınıflandırılması işlemleri olarak tanımlanmıştır.

İşlenen Kişisel Verileriniz

İşlenen kişisel verileriniz, E-Bülten Aboneliği aracılığıyla bizimle paylaşmayı tercih ettiğiniz adınız, soyadınız, e-posta adresinizdir.

Kişisel Verilerin Toplanma Yöntemi ve Hukuki Sebebi

Kişisel verileriniz, şirketimiz tarafından sağlanan ürün ve hizmetler kapsamında promosyon, kampanya ve tanıtım faaliyetlerinin yürütülmesi sırasında internet sitemizde yer alan E-Bülten Aboneliği bölümünde e-posta adreslerini bildiren kişilere Şirketimizin ticari olarak faaliyet gösterdiği alanlarda reklam, tanıtım ve bilgilendirme yapmasına ilişkin sözleşmenin kurulması ve ifası, veri sorumlusunun meşru menfaati ve açık rızanız kapsamında işlenmektedir.

Kişisel Verilerin İşlenme Amaçları

Kişisel verileriniz Şirketimiz tarafından, aşağıdaki belirtilen işleme amaçlarıyla uygun süre zarfında, KVKK’nın 5. ve 6. maddelerinde belirtilen kişisel veri işleme şartları ve amaçları kapsamında işlenecektir:

İletişim faaliyetlerinin yürütülmesi

Reklam / kampanya / promosyon Süreçlerinin Yürütülmesi

Saklama ve arşiv faaliyetlerinin yürütülmesi

Pazarlama analiz çalışmalarının yürütülmesi

Ürün / hizmetlerin pazarlama süreçlerinin yürütülmesi,

Organizasyon ve etkinlik yönetimi

Şirketimizin faaliyet alanlarında reklam, tanıtım ve bilgilendirme hizmeti sağlamak,

Şirketimiz tarafından gönderilen bu e-postalar üzerine gelen talep ve şikayetlerin cevaplanması,

Hukuki bir ihtilafın vuku bulması halinde hukuki işlem yapmak,

Sair tüm yasal yükümlülükler.

Kişisel Verilerin Hangi Amaçlarla Kimlere Aktarılabileceği

Şirketimiz, kişisel verileri “bilme gereği” ve “kullanma gereği” ilkelerine uygun olarak, gerekli veri minimizasyonunu sağlayarak ve gerekli teknik ve idari güvenlik tedbirlerini alarak işlemeye özen göstermektedir ve sadece zorunlu durumlarda üçüncü kişilere aktarmaktadır. Kişisel verileriniz; KVKK’nın 8. ve 9. maddelerinde belirtilen kişisel veri işleme şartları ve amaçları çerçevesinde Şirketimiz ilgili birimlerince işlenmekte ve aşağıda yer verilen amaçlarla üçüncü kişilerle paylaşılmaktadır.

İlgili mevzuatı gereği talep halinde idari makamlara, adli makamlara veya ilgili kolluk kuvvetlerine, yetkili idari ve denetleme kurullarına ve/veya diğer yetkili denetleyici kurum ve kuruluşlara aktarılabilecek ve/veya hukuki bir ihtilaf vuku bulması halinde Şirketimizin hukuki menfaatlerinin korunması amacıyla bu mercilerle ve Şirketimiz avukatları ile paylaşılmaktadır.

Ürün ve hizmetlerimizin tanıtımı amacıyla E- Bülten Aboneliği veri işleme altyapısını tedarik ettiğimiz iş ortağımız, bu bildirimlerin yapılması amacıyla hizmet aldığımız ajanslar ve pazarlama analiz şirketleri ile paylaşılmaktadır.

Kişisel verileriniz e-posta altyapısı ve ilgili hizmetlerinden yararlandığımız hizmet sağlayıcılarımızın yurt dışında bulunan veri depolama sistemleri nedeniyle KVKK’nın 9. maddesindeki şartlardan biri olan açık rıza şartı sağlandığı takdirde yurt dışına aktarılabilmektedir.

Kişisel Verilerin Saklama Süresi

Kişisel verilerinizi, sunduğumuz hizmetlerin mahiyetinden kaynaklanan yükümlülüklerin yerine getirilmesi amacıyla, hizmetlerin sağlandığı süre boyunca ve ardından hukuki yükümlülüklerini yerine getirmek ve meşru menfaatini temin etmek amaçlarıyla ilgili mevzuata uygun olarak, makul süreler boyunca saklayacaktır.

Kişisel Verilerin Silinmesi, Yok Edilmesi ve Anonim Hale Getirilmesi

Kişisel verileriniz KVKK’nın 7. maddesi uyarınca işlenmesini gerektiren sebeplerin ortadan kalkması halinde kişisel veriler re’sen veya kişisel veri sahibinin talebi üzerine tarafımızca silinir, yok edilir veya anonim hale getirilir.

Kişisel Verilerinizin Güvenliği

Bize sağladığınız kişisel verilerin gizliliğini ve güvenliğini korumaya önem veriyoruz. Bu doğrultuda, kişisel verilerinizi yetkisiz erişim, zarar, kayıp veya ifşaya karşı korumak için gerekli teknik ve idari güvenlik önlemleri almaktayız.

Kişisel Veri Sahibi İlgili Kişinin Hakları

Kişisel veri sahibi “İlgili Kişi”, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nun 11. maddesinde aşağıda yer verilen haklarını ve taleplerini www.eliteworldhotels.com.tr adresinde yer alan Başvuru Formunu usule uygun olarak doldurmak suretiyle bildirebilecektir.

6698 sayılı KVKK’nın 11. Maddesi kapsamında herkes veri sorumlusu sıfatı ile Şirketimize aşağıdaki hususlarda başvurma hakkına sahiptir:

• Kişisel verilerinizin işlenip işlenmediğini öğrenme,

• İşlenmişse buna ilişkin bilgi talep etme,

• Kişisel verilerinizin işlenme amacını ve bunların amacına uygun kullanılıp kullanılmadığını öğrenme,• Yurt içinde veya yurt dışında aktarıldığı üçüncü kişileri bilme,

• Kişisel verilerin eksik veya yanlış işlenmiş olması halinde bunların düzeltilmesini isteme,

• KVKK’da öngörülen şartlar çerçevesinde kişisel verilerinizin silinmesini veya yok edilmesini isteme,• Yukarıda belirtilen düzeltme, silinme ve yok edilme şeklindeki haklarınız uyarınca yapılan işlemlerin, kişisel verilerin aktarıldığı üçüncü kişilere bildirilmesini isteme,

• İşlenen kişisel verilerinizin münhasıran otomatik sistemler ile analiz edilmesi sureti ile aleyhinize bir sonucun ortaya çıkmasına itiraz etme,

• Kişisel verilerinizin ilgili mevzuata aykırı olarak işlenmesi sebebiyle zarara uğramanız halinde zararınızın giderilmesini talep etme haklarına sahipsiniz.

Hak ve Talepleriniz İçin İletişim

Kişisel verilerinizle ilgili sorularınızı ve taleplerinizi, Veri Sorumlusuna Başvuru Usul ve Esasları hakkında Tebliğ’de belirtilen şartlara uygun düzenlenmiş dilekçeyle aşağıdaki yöntemlerle iletebilirsiniz.

“Şahsen Yazılı Başvuru” yoluna başvuracak İlgili Kişilerin kimliğini tevsik edici belgeleri ibraz etmesi zorunludur. Bu bağlamda Maslak Mahallesi, Dereboyu 2. Cadde, No: 15A/70, Ata Center İş Merkezi Kat: G2, Sarıyer/İstanbul adresine yapacağınız şahsen yazılı başvurularda başvuru formuyla birlikte kimlik fotokopisinin yalnızca ön yüzünün (kan grubu ve din hanesi gözükmeyecek şekilde) ibraz edilmesini rica ederiz.

Başvuru formunun tebligat zarfına veya e-postanın konu kısmına “Kişisel Verilerin Korunması Kanunu İlgili Kişi Talebi” yazılmasını rica ederiz.

Kişisel veri sahipleri olarak, haklarınıza ilişkin taleplerinizi, Medyascope ‘a iletmeniz durumunda Medyascope talebinizi en geç 30 (otuz) gün içinde ücretsiz olarak sonuçlandıracaktır. Ancak, başvurunuza verilecek yanıtın mevzuat uyarınca bir maliyet gerektirmesi halinde Medyascope tarafından Kişisel Verileri Koruma Kurulu tarafından belirlenen tarifedeki ücret talep edilebilecektir.

Ticari Elektronik İleti Gönderimi Hakkında Bilgilendirme

6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun ve ilgili mevzuat uyarınca ticari elektronik ileti; telefon, çağrı merkezleri, faks, otomatik arama makineleri, akıllı ses kaydedici sistemler, elektronik posta, kısa mesaj hizmeti gibi vasıtalar kullanılarak elektronik ortamda gerçekleştirilen ve ticari amaçlarla gönderilen veri, ses ve görüntü içerikli iletileri ifade eder.

Ticari elektronik iletiler, alıcılara ancak önceden onayları alınmak kaydıyla gönderilebilir. Ticari Elektronik İleti Yönetim Sistemi (“İYS”) üzerinde onayı bulunmayan alıcılara ticari elektronik ileti gönderilemez. Bu onay, yazılı olarak veya her türlü elektronik iletişim araçlarıyla ya da İYS üzerinden alınabilir. İYS üzerinden alınan onaylarda ise olumlu irade beyanı ve elektronik iletişim adresi yer alır. Alıcılar diledikleri zaman, hiçbir gerekçe belirtmeksizin ticari elektronik iletileri almayı reddedebilir. Alıcının ret bildiriminde bulunması, bildirimin yapıldığı iletişim kanalına ilişkin onayı geçersiz kılar. Alıcı reddetme hakkını İYS üzerinden de kullanabilir.

Alıcının kendisiyle iletişime geçilmesi amacıyla iletişim bilgilerini vermesi halinde, temin edilen mal veya hizmetlere ilişkin değişiklik, kullanım ve bakıma yönelik ticari elektronik iletiler için ayrıca onay alınmaz.

Tacir veya esnaf olan alıcıların elektronik iletişim adreslerine gönderilen ticari elektronik iletiler için önceden onay alınması zorunlu değildir. Ancak tacir ve esnafların ilgili mevzuatta yer alan reddetme hakkını kullanması halinde onayları alınmadan ticari elektronik ileti gönderilemez. Bu kapsamında ileti gönderilmesinden önce tacir veya esnaf olan alıcıların elektronik iletişim adresleri hizmet sağlayıcı tarafından İYS’ye kaydedilir ve İYS üzerinden alıcıların ret hakkını kullanıp kullanmadığı kontrol edilir.

6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun ve ilgili mevzuat uyarınca, Scope Medya Ticaret Pazarlama A.Ş.’nin (“Medyascope”) tarafından vermekte olduğumuz hizmetler kapsamında, Medyascope üzerinden temin edilen bilgileriniz doğrultusunda, onay vermeniz halinde E-posta iletişim aracı kullanarak tarafınıza her türlü bilgilendirme, tanıtım, reklam, ürün teklifleri, promosyonlar, kampanyalar, memnuniyet değerlendirme çalışmaları ve duyuruların iletilmesi amacıyla tarafınızla iletişime geçilebilecektir.

6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun ve ilgili mevzuat uyarınca ticari elektronik ileti gönderimine dair onay verseniz dahi dilediğiniz zaman, hiçbir gerekçe belirtmeksizin ticari elektronik iletileri almayı reddedebilirsiniz. Ret bildirimini kolay ve ücretsiz bir şekilde olmak üzere e-posta iletişim kanalı ile verebileceğinizi hatırlatmak isteriz. Reddetme hakkınızı İYS üzerinden de kullanabilirsiniz.

© Medyascope