Son güncelleme: 12 Temmuz 2026 -

İsmail Fatih Ceylan yazdı: Cezaevinde mahkeme var

Tercih edilen kaynak olarak ekle

Bütün hapishane ayaklandı:

Haber her tarafa ulaştı, bütün koğuşlar bu haberle çalkalandı:

“Haydi mahkeme var!..”

Kimisi sazını bıraktı, kimisi yatağından fırladı, bazıları da ranzalardan yere kapaklandı. Bütün mahkûmlar en büyük koğuşa koşturuyordu. Koşarken ceketini gömleğini giyenler, donunu kaldıranlar vardı. Yüz numaradan ve banyodan fırlayanlar oldu.

Az sonra büyük koğuş mahkûmlar tarafından tıklım tıklım dolmuştu. Gardiyanlar da mahkeme meraklısı olduğu için, demir pencerenin ötesinden seyretmek için toplandılar. Cezaevi müdürü öğle yemeğini yarıda kesip, mahkemeyi izlemek için gardiyanların yanına koştu. Cezaevi nöbetçileri nöbetlerini terk ettiler. Nöbetçi astsubay ve subaylar da geldiler. İçerisi ve dışarısı şimdi tıklım tıklım kalabalıktı. İğne atsanız yere düşmez.

Yeni gelen her mahkûm, bir hafta süreyle incelenir, araştırılır, hangi suçtan içeriye atılmışsa, yine aynı suçtan cezaevi mahkemesi heyetince yargılanır ve suçuna göre de ceza alırdı.

“Yeni çömez yargılanacak!..”

“Hesabını görelim!..”

Mahkeme heyeti, uzun yemek masalarının ardından tahta iskemlelere oturmuşlar bu sıcakta paltolar giyerek, yakalarını da kaldırmışlardı. Üçü de asık suratlı ve pür azametti. İkisi hakim, biraz kenarda duran da savcı.

Duymayanlara duyuruluyordu:

“Haydi mahkeme var!..”

Ömür boyu ceza alanlardan, bir günü kalmışlara kadar, yaşlı genç mahkûmlar, hastalar, yatalaklar bile kalktı geldi. Sanık iki çam yarması tarafından hakimlerin karşısına getirildi. Herkes bir şeyler konuştuğundan cezaevi uğultudan geçilmiyordu. Gürültü ayyuka çıkmıştı.

Sanık temiz kıyafetli, süt dökmüş kedi gibi uslu ve efendiydi. Daha genç bir delikanlıydı. Mahkûmlar onun ardında, sağında ve solunda toplanarak mahkemeyi heyecanla izlemeye başladılar.

Ortadaki hâkim topuğu sallanan ayakkabısını çıkarıp masaya vurdu:

“Celseyi açıyorum!..”

Ayakkabının topuğu fırladı ve savcının kel kafasına geldi. Hakim öbür ayakkabısını çıkarıp tekrar masaya vurdu:

Millet sustu. Koskoca cezaevinde çıt çıkmıyordu. Cezaevi müdürü ve gardiyanlar bile nefeslerini tutmuşlardı. Hâkim protokol olan resmi konuşmaları yaptı ve sözü savcıya bıraktı. Savcı müebbet hapislerden, hırpani kılıklı, sakallı birisiydi. Kafasında saç kalmadığı için ampul gibi parlıyordu. Zaten bu yüzden Ampul Kafa derlerdi. Savcı Ampul Kafa iddianamesini okudu:

“Şu gördüğünüz sanık temiz ve masum görünmesine karşı hepimizi tehdit eden bir vatan hainidir. Sadece vatan haini değil aynı zamanda çağımızın ve asrımızın hainidir. Çünkü çağımızın gerekli gördüğü bazı alışkanlıkları küçümsemiş, kendisini herkesten dürüst ve ahlâklı bir imaj vermiştir. Oysa geri düşünceliliğin en ilerisidir. Koğuşlarda duvarlara yapıştırdığımız artistlerin resimlerine bir kez bile olsun başını çevirip bakmamakla, medeniyetin bize kazandırdığı nimetleri tepmiş, kendisi bu nimetlerden istifade etmediği gibi, başkalarını da istifade ettirmemek istemiştir. Sayın hakimler, araştırdığımız ve rapor ettiğimiz tutanaklara göre, şu karşınızda oturan adam şimdiye kadar hiç kadına bakmamış, içkiye elini sürmemiş, kumar oynamamış, yalan söylememiş, rüşvet almamış, hırsızlık yapmamış, kimseye kazık atmamış, bizleri de hiç beğenmemiştir. Çağdaş medeniyete uymamakla, çağdaş medeniyeti yıkma hazırlıklarına girmiştir. Üzülerek belirteyim ki, yıllarca uğraştığımız didindiğimiz çağdaş medeniyet hiç bu kadar tahkir edilmemiştir. Medeniyetimiz elden gidiyor hâkim bey, lütfen medeniyetimizi kurtarınız!.. Ayrıca bizim el-kol şakalarımızı, kavga ve gürültülerimizi; boşu boşuna oturup yatmamızı ayıplamış; konuşmalarımızı “gıybet”, “yalan”, “iftira” ve “dedikodu” olarak nitelemiş; okuması için verdiğimiz magazin dergisini göz ucuyla bile bakmadan elinin tersiyle itmiş; hem bize hem de medeniyetimize ve asrımıza hakaret etmiştir.

Bu geri düşünceli adam bizleri daha geri götürmeyi ve bizi sevgili medeniyetimizden mahrum bırakmak istiyor. Bunun gibi daha pek çok kara düşünceli adamlar her ne kadar yüzümüze karşı söylemeseler de plajların kapanmasını, meyhanelerin yasaklanmasını isterler. Meyhaneler, pavyonlar kapanınca geriye ne kalır sayın hâkimler?.. Modern gençlik bilgisiz ve görgüsüz, cezaevleri de mahkumsuz mu kalsın?.. Bunlar medeniyetin elden gitmesini ve gerilere gitmemizi istiyorlar.

Avrupa’nın ve bizim asırlar boyunca tesis etmeye çalıştığımız bugünkü çağdaş medeniyeti yıkmaya çalışan sanığın, ceza kanunun falan madde, filan şıkkına göre idamını talep ediyorum. Bu adama verilecek ceza çağdaş medeniyet tarihine altın harflerle yazılacak, filmlere ve kitaplara bile konu edilecek ve gelecek nesil bizlerden medeniyetin yüz akı diye bahsedecektir.”

Savcı bu hararetli iddianamesinden sonra önce terini, ardından buruşuk mendiliyle gürültülü bir şekilde burnunu sildi. Tarihi görevini ifa ederken çok yorulmuştu. Dili bir karış dışarıda soluk soluğaydı. Ceza kanunu olarak elinde tuttuğu “Tommiks” mecmuasını masanın üzerine koyarak, yerine oturdu.

“Bravo!..” Diye bağırıştılar.

“Çiçeron musun be mübarek!..”

“Maaşallah bu parlak zekâ, bu sivri akıl!..”

“Allah nazardan korusun!..”

Gürültü tekrar ayyuka çıktı. Hâkim ayakkabıyı masaya vurdu:

Hâkimler birbirleriyle fiskos fiskos bir şeyler konuştu. Savcı ikide bir gürültülü bir sesle burnunu siliyordu. Hâkimlerin başı, iki çam yarmasının arasında oturan sanığa döndü. Ona hitaben:

“Bu kadar ağır suçlara karşı müdafaa yapabilecek misin?..” dedi. “Müdafaa mukaddestir ve adalet de mülkün temelidir. Ben tarafsız bir hâkim olarak sana söz hakkı veriyorum.”

Sanık ayağa kalktı. Fakat bir türlü konuşmuyordu. Belki de bu kadar suçları nasıl işlediğini hatırlamaya çalışıyordu. Yanındaki çam yarması:

Sanık yine konuşmadı. Hâkim son derece ciddi bir tavırla:

“Otur!..” dedi. “Onca suçu işlerken bülbül gibiydin de şimdi dilin mi tutuldu?”

“Sanığa bir avukat lâzım!..”

Boynuna atkı dolamış, bir ucunu da ayaklarının dibine kadar uzatmıştı. Hakim ona baktı:

“Haklısın… Sen onun avukatı mısın?”

“Evet ben olmak istiyorum.”

“Peki boynundaki atkı ne oluyor?..”

“Kravat efendim. Medenî bir avukat kravatsız olmaz. İyi giyinmek gerekir.”

Bunları söylerken üstünü başını karıştırıyordu. Saçlarını parmaklarıyla geriye doğru taradı. Hakim:

“Ne kaşınıp duruyorsun?..” dedi. “Bitli misin, pireli misin?..”

“Hayır efendim, Edirneliyim. Avukatım. Üstüme başıma iyi bakarım.”

“Modayı mı takip edersin?..”

“Evet, modanın peşinden giden, medeniyetin peşinden gidiyor demektir.”

“Aferin sana. Peki bu medeniyet düşmanını nasıl savunacaksın?..”

“Bizim medeniyet hümanisttir Hakim bey. Yani insalcıldır anlarsın ya. Gerekli olan yerde insanlık göstermemiz gerekir, bunu savunmayı da insanlık vazifesi kabul ediyorum.”

Herkes alkış yağmuruna tuttu:

“Helalın var lan Kestane!..”

Hâkim ayakkabısını masaya vurarak bağırdı:

“Kesin sesinizi. Hepinizi dışarıya atarım!..”

Bütün mahkûmlar el açıp:

“İnşaallah..” diye bağrıştılar.

Dört adamı boğazından kesip, on beş adamı ağır yaralamaktan ömür boyu hapse mahkûm olan avukat Kestane Mehmet konuştu:

“Sayın pek çok muhterem ve adil hâkimler. Savcı Ampul Kafa’nın müvekkilim için söylediklerini işittim. Kendisini öncelikle doğru teşhisleri için tebrik etmek istiyorum. Tebrik edebilir miyim?..”

Kestane yürüdü, savcının önünde dikilerek onun ampul gibi ışıldayan kafasını öptü. Geriye döndü, ellerini buruşuk ve pis pantolonunun ceplerine sokarak devam etti.

“Savcı bey müvekkilimin idamını istedi. Ben savcı olsaydım ben de isterdim.”

“Demek ki sanık ayvayı yedi…” dedi.

“Onun için en hafif ceza idamdır!..”

“Buna da şükret!..” dedi. “Beterin de beteri var!..”

“Lan idamdan daha beter ne var?..”

“Bundan önceki yağlı kazığa oturtulma cezası almıştı. Unuttunuz mu?..”

Hakim ayakkabısını tekrar masaya vurdu.

“Gürültü yapmayın yoksa dışarıya atarım hepinizi!..”

Hep birlikte bağırıştılar:

Sükûnet sağlandı. Sadece savcının mendiline gürültüyle sümkürmesi duyuldu. Avukat Kestane devam etti:

“Müvekkilim idamı hak etmiştir. İşlediği suçlar bunu öngörüyor. Ama müvekkilim bizim dünyamızdan olmadığı için bizim medeniyeti bilmiyordu.”

Gürültü yine ayyuka çıktı:

“Öbür dünyadan mı geldi?..”

“Venüsten mi?..........

© Medyascope