Bir zamanlar çocukların ve gençlerin dünyası okul, mahalle ve arkadaş çevresiyle sınırlıydı. Bugün ise bu dünyanın önemli bir kısmı sosyal medya platformlarında yaşanıyor. Fotoğraflar, videolar, beğeniler ve takipçi sayıları; özellikle çocuklar ve ergenler için görünmeyen bir rekabet alanı oluşturabiliyor. Bu durum, gençlerin psikolojik gelişimi üzerinde önemli etkiler yaratabiliyor.

Ergenlik dönemi, bireyin kimliğini oluşturduğu, kendini tanımaya çalıştığı ve başkaları tarafından kabul görme ihtiyacının yoğun olduğu bir dönemdir. Sosyal medya ise tam da bu ihtiyacın merkezinde yer alır. Bir fotoğrafın kaç beğeni aldığı, paylaşımlara gelen yorumlar ya da takipçi sayısı, gençler için bir tür “değer ölçütü” haline gelebilir. Bu durum zamanla sosyal medya baskısı olarak adlandırılan psikolojik bir yük oluşturur.

Birçok çocuk ve ergen, sosyal medyada gördüğü hayatların gerçeğin tamamı olmadığını fark etmekte zorlanır. Filtrelenmiş fotoğraflar, düzenlenmiş görüntüler ve yalnızca mutlu anların paylaşıldığı içerikler gençlerde kıyaslama duygusunu artırabilir. “Benim hayatım neden böyle değil?”, “Neden benim paylaşımlarım bu kadar beğenilmiyor?” gibi düşünceler, özgüven üzerinde olumsuz etkiler yaratabilir.

Bu baskının bir diğer boyutu da görünür olma kaygısıdır. Bazı gençler sosyal medyada aktif olmadıklarında arkadaş çevresinden kopacaklarını düşünebilir. Sürekli içerik üretme, paylaşımlar yapma ya da çevrim içi kalma ihtiyacı zamanla stres ve kaygıya dönüşebilir. Özellikle ergenlik döneminde bu durum uyku düzenini bozabilir, derslere odaklanmayı zorlaştırabilir ve yüz yüze sosyal ilişkileri zayıflatabilir.

Bu noktada ailelerin ve eğitimcilerin rolü oldukça önemlidir. Yasaklayıcı bir yaklaşım çoğu zaman çözüm üretmez. Bunun yerine çocuklarla açık iletişim kurmak, sosyal medyanın gerçekliği nasıl yansıttığı konusunda farkındalık kazandırmak daha etkili olabilir. Çocuklara sosyal medyada gördükleri içeriklerin çoğu zaman seçilmiş ve düzenlenmiş olduğunu anlatmak, onların kıyaslama tuzağına düşmelerini azaltabilir.

Ayrıca çocukların hayatında sosyal medya dışındaki alanların da güçlü olması gerekir. Spor, sanat, hobi faaliyetleri ve yüz yüze arkadaşlıklar; gençlerin kendilerini yalnızca dijital dünyadaki geri bildirimlerle değerlendirmemelerine yardımcı olur.

Unutulmamalıdır ki çocuklar ve ergenler kimliklerini inşa ettikleri hassas bir dönemden geçerler. Bu süreçte sosyal medya bir araç olabilir; ancak gençlerin değerini belirleyen bir ölçüt haline gelmemelidir. En önemli görev ise yetişkinlere düşer: Çocuklara beğeni sayılarından bağımsız olarak değerli olduklarını hissettirebilmek.

© Manisa Meydan Gazetesi