Από πρακτική άποψη ναι. Η εφαρµοσµένη πολιτική είναι µια στάθµιση µεταξύ της απαίτησης, του ιδεατού και των αναγκών που απαιτεί η πραγµατικότητα. Από αυτή την άποψη, η διάσταση µεταξύ λόγων και έργων σε αυτό που ονοµάζουµε πολιτική δεν είναι απαραίτητα µια εξαπάτηση, αλλά κοινωνική προσαρµογή. Η προσγείωση της θεωρίας στον κακοτράχαλο δρόµο της απαίτησης.

Από την άλλη, κάθε απατεώνας της πολιτικής αθωώνεται επικαλούµενος ακριβώς το εφικτό που αντικατέστησε µέσα κι έξω του το ανέφικτο. ∆ίνεται δηλαδή το απαραίτητο άλλοθι για να αποµακρυνθεί η πολιτική από το πλαίσιο της ηθικής και των αξιών που επικαλείται. «Αµάν, βαριά φιλοσοφία, ας πούµε κάτι πιο απλό» που θα έλεγαν ο Μανώλης Ρασούλης και ο Ανδρέας Μικρούτσικος. Και το απλό (ερώτηµα που ζητάει απάντηση) είναι αν η πολιτική διά των πολιτικών αποτελεί την τέχνη του ψέµατος και της εξαπάτησης. Αν τα κόµµατα λειτουργούν µε τρόπο που οδηγούν στον κατευνασµό και στη χειραγώγηση των πολιτών.

Εάν κάποιος συµφωνεί µε τον Τσόρτσιλ ότι η δηµοκρατία είναι ατελές σύστηµα αλλά δεν υπάρχει καλύτερο, τότε οι κανόνες είναι ξεκάθαροι. Στην αντιπροσωπευτική δηµοκρατία τα κόµµατα είναι οι φορείς της και οι εγγυητές της. Αντιπροσωπεύουν και διαφυλάττουν τη λαϊκή βούληση και προστατεύουν τους θεσµούς.

∆εν υπάρχει δηµοκρατία χωρίς τη λειτουργία των κοµµάτων ούτε είναι εφικτές η θρυλούµενη «αµεσοδηµοκρατία» και η ουτοπική αυτοργάνωση. Αντιθέτως, η αντίληψη ότι η κοινωνία αποφασίζει απευθείας χωρίς διαµεσολάβηση µπορεί να αποδειχτεί µέθοδος εξαπάτησης. Η πολιτική δεν πρέπει να γίνει η τέχνη του ευφηµισµού και να παράγει γοητευτικές, ωραιοποιηµένες έννοιες για να καλύψει τις πιο συντηρητικές επιλογές.

Την περίοδο της ελληνικής κρίσης ζήσαµε τη µεταγλώττιση της επιβολής: τα µέτρα φτωχοποίησης ονοµάστηκαν µεταρρυθµίσεις, η τραπεζοκλεπτοκρατία ονοµάστηκε σταθερότητα και........

© Kouti Pandoras