Azalan iş yüküne rağmen devasa büyüyen Yargıtay binası
Yargıtay, 2021 yılından bu yana İncek’teki yeni kampüsünde hizmet veriyor.
200 dönüme yakın arazi üzerinde kurulu, 10 bağımsız bloktan oluşan yeni kampüste toplam kullanılabilir kapalı alan tam 422 bin m2.
Bu, akla ziyan genişlikte bir fiziki büyüklük ve muhtemelen dünyanın en büyük Yargıtay binası..
“En büyük” denilmeyi hakediyor; çünkü İnternet üzerinden yapılan araştırmada, dünya ülkelerinde bizimkine yaklaşan büyüklükte bir yüksek mahkeme binasına rastlanmadı.
Bizimki kadar olmasa bile, yüksek sayıda temyiz incelemesi yapan bazı ülkelerin yargıtay binalarının büyüklüklerinden örnekler verelim:
Fransa 22.000 m², Japonya 25.000 m², Güney Kore 66.000 m², Pakistan 44.000 m², İtalya 55.000 m², İspanya 35.000 m².
Görüldüğü üzere, örnek verilen ülkelerdeki yüksek mahkeme binalarının büyüklükleri Yargıtay’ın yanına bile yaklaşamıyor. Bazıları, bizimkinin 10’da birinden daha küçük.
Yargıtay’daki söz konusu fiziki büyüklüğün; istiab ettiği personel ve yürüttüğü hizmetler açısından nasıl bir ölçek oluşturduğunu, yani “alan büyüklüğü-fonksiyon ilişkisi” yönünden ne anlama geldiğini inceleyelim:
Yargıtay’da toplam 330 civarında üye, 1000’e yakın tetkik hakimi veya savcı; 2300 idari, teknik ve destek hizmetleri sınıfından personel var. Toplam personel sayısı 3500-3600 kişi…
Kullanılabilir kapalı alan büyüklüğünü toplam personel sayısına böldüğünüzde, kişi başına yaklaşık 120 m2’ brüt alan düşüyor. Çalışan mevcudunun ancak kabaca 3’te 1’i, müstakil odaya ihtiyaç duyabilecek yargı mensubu, makam sahibi ve üye statüsünde; 3’te 2’si ise çoğunlukla müstakil odaya gerek duymaması gereken idari hizmetler ve destek hizmetleri sınıfından personel…Bu görev ünvanları ve nitelikleri dikkate alındığında, kişi başına düşen ortalama 120 m2 brüt alanın ne kadar anlamsız ve abartılı derecede büyük olduğu ortaya çıkıyor.
Yerleşkenin kapladığı alanın ne kadar büyük olduğunu anlatabilmek bakımından; “çalıştıkları bloklardan çıkarak öğle yemeği için kurum yemekhanesine gitmek isteyenlerin günlük sporlarının yerine geçecek kadar uzun bir mesafeyi yürümek zorunda kaldıklarını” belirtmek bu konuda yeterince fikir verecektir.
Örnek verdiğimiz diğer ülkelerdeki yüksek mahkeme binalarında, çalışan sayıları ve kişi başına düşen m2 büyüklükleri şöyle:
Fransa 700 kişi, 31 m²; Japonya 850 kişi, 29 m²; Güney Kore 3.000 kişi, 22 m²; Pakistan 700 kişi, 63 m², İtalya 1.200 kişi, 46 m²; İspanya 800 kişi, 44 m².
Peki bu alan büyüklükleri ne derece normal veya sıra dışı? Bunu anlamak için, ofis mekanlarında uluslararası “işlev-alan büyüklüğü” kriterlerine bakalım:
Dünyada........
