İslam düşüncesinde sessiz, büyük bir değişim yaşanıyor: Geçmiş çağlardaki “menkıbe” ve “kıssa” gözüyle bakılan tarihe, artık sosyal bilimlerin gözüyle bakış gelişiyor.

Tabii günümüze bakış da buna göre değişim halinde.

Ahmet T. Kuru’nun İslam Otoriterlik ve Geri Kalmışlık adlı kitabı İslam düşüncesindeki bu değişimin akademik sahadaki en önemli eserlerinden biridir. Kaynakçasında bin iki yüzden fazla kaynak gösteren mükemmel bir akademik çalışma.

Cambridge Üniversitesi tarafından yayınlanan kitabın Arapça, Hintçe ve Türkçeye baskıları yapıldı. (İdea Yayınları)

Kuru, daha önce de “Pasif ve Dışlayıcı Laiklik” adlı değerli bir kitap yazmıştı.

Kitap, Müslümanların 12. Yüzyıla kadar zamanın en ileri medeniyeti haline gelmesinin ve sonra duraklayıp geri kalmasının iktisadi, siyasi, kültürel sebeplerini araştırıyor.

Temel tezi şu: “Sınıf ilişkileri toplumların entelektüel ve sosyo ekonomik alanlardaki başarısına veya başarısızlığında ana etkendir.”

Bu açıdan Prof. Kuru, bugün övündüğümüz âlim ve filozofların “bağımsız entelektüel ve tüccar sınıflarının” güçlü olduğu 8-12. asırlar arasında yetiştiğini örneklerle anlatıyor. Bir hanedanın zulmünden kaçanlar, başka bir hanedanda himaye buluyordu.

Ticaret de hem hesap-kitap yoluyla rasyonelleşmeyi geliştiriyor hem aklî ilimlere talep yaratıyordu.Prof. Kuru, başta İmam-ı Azam olmak üzere, mezhep (ekol) imamlarının siyasi otoriteye karşı nasıl direndiklerini, felsefi fikirlerin de ancak otoritenin bastıramadığı ortamlarda........

© Karar