menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

14 Mayıs

204 0
15.05.2026

14 Mayıs 1950, Cumhuriyet’in ilanından sonra en önemli dönüşümlerden birinin günüdür.

Üzerinden üç çeyrek asır geçtikten sonra artık objektif gözle bakmak zorunludur.

14 Mayıs 1950’deki ilk hür seçimlerde devlet partisi CHP kaybetmiş, Demokrat Parti kazanmıştır. Hem de nasıl kazanma! O zamanki seçim sistemine göre, oyların yüzde 52.7’sini alan DP, Meclis’te 415 vekil elde etmiştir!

CHP’nin yüzde 39.4 oyla alabildiği vekil sayısı 69’dan ibarettir. İleride Bölükbaşı’nın lider olacağı Millet Partisi yüzde 3 oyla tek vekil almıştır.

Muhalif gazeteci Metin Toker 1950-54 dönemini “DP’nin altın yılları” olarak tanımlar. Öküzün yerini traktörün, kağnının yerini römork ve kamyonun almasıyla buğday üretimi on yılda 3.8 milyon tondan 8.4 milyona ulaştı. Çimento üretimi 400 bin tondan 1 milyon 750 bin tona çıktı… Yol, okul, sağlık ve ulaştırma gelişti, izole köy şehre bağlandı…

Şevket Süreyya Aydemir ve Tevfik Çavdar gibi DP’ye uzak yazarlar bu ekonomik atılımı rakamlarla yazmışlardır.

Metin Toker’e göre de “Menderes’in vizyonu CHP’lilerden genişti.”

Sosyolojik olarak, çeyrek asırda devlete entegre olmuş CHP “bürokrat” karakterde, buna karşılık DP “girişimci” karakterde partilerdir.

Özgürlükler açısından; tarladaki, sokaktaki, tezgah veya fabrikadaki, evin mutfağındaki insan, artık iktidarı belirleyen hak sahibi “vatandaş” mertebesine yükseliyordu.

Ezik Anadolu insanının yürüyüşü bile........

© Karar