Sırbistan’da gazeteciler bitmeyen bir şiddet sarmalı içinde. 2025 yılında, önceki yıla göre yüzde 367 oranında daha fazla şiddete maruz kalmaları bunun kanıtı.

Avrupa Konseyi Gazetecilerin Güvenliği Platformu ve Medya Özgürlüğü Hızlı Müdahale (MFFR) konsorsiyumunun raporuna göre şiddet, karalama kampanyaları, cezasızlık, dijital tehditler ile medyanın çoğulculuğu ve bağımsızlığını eriten uygulamalar nedeniyle ülkede medya özgürlüğü “tarihi bir dip noktasında…”

Avrupa Gazeteciler Federasyonu (EFJ), Medya Özgürlüğü Hızlı Müdahale (MFFR) Konsorsiyumu ve Avrupa Konseyi Gazetecilerin Güvenliği Platformu; Sırbistan’da basın özgürlüğü ve gazetecilerin durumu ile ilgili yeni bir rapor yayınladı.

Medya özgürlüğü misyonunun, 26-27 Mart 2026 tarihli Belgrad ziyaretinin ardından hazırlanan raporda, ülkedeki basın özgürlüğünün; Novi Sad Tren İstasyonu’nun çatısının 1 Kasım 2024’te çökmesi ve 16 kişinin yaşamını yitirmesinin ardından başlayan kitlesel protestolardan bu yana “endişe verici bir hızla kötüleştiği” belirtildi:

Sınır Tanımayan Gazeteciler Örgütü’nün 2026 yılı Basın Özgürlüğü Endeksi’nde 180 ülke arasında 104. sırada olan Sırbistan’ın, AB ve Batı Balkan ülkeler arasında sonuncu olduğu ifade edildi. Raporda yaşanan kriz, “Sırbistan’da medya özgürlüğü tarihi bir dip noktasına ulaştı” denildi:

“Protestolar ve devletin sert müdahalesi, gösterileri takip eden gazetecilere yönelik eşi benzeri görülmemiş düzeyde bir şiddeti körükledi. Geçtiğimiz yıl boyunca durum kötüleşmeye devam etti ve ülkeyi derin bir basın özgürlüğü kriziyle baş başa bıraktı.”

Rapora göre; Başsavcılık, gazetecilere yönelik fiziksel saldırılarda 2024 yılına kıyasla yüzde 367’lik bir artış bildirdi:

“Ocak ve Şubat 2026’da 19 gazeteci veya medya çalışanını ilgilendiren 25 dava açıldı. 2025 yılında gazetecilik alanında çalışan 103 kişiyi ilgilendiren 140 dava açıldı, bu sayı 2024 yılında 50 kişiyi etkileyen 65 dava ile karşılaştırıldığında, protestoların başlamasından bu yana gazetecileri içeren ceza davalarında keskin bir artış olduğuna işaret etmektedir.”

Ancak gazetecilere yönelik şiddete karşı açılan 140 davada üç mahkûmiyet kararı çıktı. Açılan davalara hiçbir polis dahil edilmedi:

“Soruşturmalar başlamakta ancak nadiren sonuç vermektedir. Gazetecilere yönelik saldırılarda cezasızlık, onların güvenliği pahasına ‘norm’ haline gelmiştir.”

BASIN ÖZGÜRLÜĞÜNE KARŞI 209 İHLAL

Rapora göre, 2025 yılı içinde ülkede 209 basın özgürlüğü ihlali yaşandı. Bu rakam 2024 yılı kayıtlarına 84 olarak yansımıştı. Ocak 2026’dan itibaren de bu şiddet sarmalından en az 168 medya çalışanı etkilendi:

“Polisler giderek daha fazla bizzat fail haline geldi. Bilinmeyen gruplar ve bireyler de gazetecilere saldırdı. Birçok gazeteci görevlerini yerine getirebilmek için ‘hayatta kalma’ moduna........

© Journo