Kolombiya’da seçimi küçük bir farkla aşırı sağcı Abelardo De la Espriella’nın kazanmasının ardından, basın özgürlüğünün geleceğine ilişkin endişeler arttı. Şiddet ve insan hakları ihlalleri üzerine araştırmacı gazetecilik yapan Rutas del Conflicto (RC) adlı bağımsız medya kuruluşunun başındaki Oscar Javier Parra ile ülkede yaşananları, gazeteci perspektifinden bakarak konuştuk.

Toplumsal mücadeleler yükseldikçe gazetecilik her zamankinden daha tehlikeli bir işe dönüşebiliyor. Latin Amerika ülkesi Kolombiya bunu en net görebileceğimiz ülkelerden. Uyuşturucu kartelleri, paramiliter çeteler, dev şirketlerin etkisi altındaki güvenlik güçleri ve toprak reformu için mücadele eden köklü gerilla hareketleri… Nesillerdir süren bu çatışma ortamı bir gazeteci için sınırsız haber kaynağı sunarken, aynı zamanda o haberleri yazabilme imkanını hayli zorlaştırıyor. Gazeteciler her an yargı sopasını enselerinde hissederek çalışırken, kimileri çetelerce düzenlenen ‘faili meçhul’ saldırılarla katlediliyor.

Gazetecileri Koruma Komitesi (CPJ) verilerine göre, 1992’den bu yana Kolombiya’da en az 46 gazeteci doğrudan mesleği nedeniyle öldürüldü. Basın Özgürlüğü Vakfı (FLIP) ise sadece 2023’te 165 gazeteciye yönelik fiziksel saldırı, 600’den fazla tehdit raporladı.

Haziran ayında yapılan seçimi yüzde 1’lik farkla aşırı sağcı Abelardo De la Espriella’nın kazanması, basın özgürlüğünün geleceği açısından endişeleri artırdı. Seçim kampanyasında ‘barış süreçlerine son’ vaadiyle askeri yöntemleri öne çıkaran Espriella, gazetecilere yönelik tehditkar bir dil kullanıyor.

Peki yargı gazetecilere baskı aygıtı olarak nasıl kullanılıyor? Şirket-çete-ordu/devlet üçgeni nasıl işliyor? Bu sorulara yanıt bulmak üzere Rutas del Conflicto (RC) yani ‘Çatışmanın Yolları’ isimli bağımsız medya kuruluşunun kapısını çalıyoruz. Kolombiya’daki şiddet ve insan hakları ihlalleri üzerine araştırmacı gazetecilik yapan bu alternatif mecranın başındaki isim Kolombiyalı Oscar Javier Parra ile ülkede yaşananları gazeteci perspektifinden bakarak konuştuk.

YARGI VE ÇETELERİN SİLAHLARI

Meslek hayatında 23 yıllık deneyimi bulunan Parra, bu süre içerisinde pek çok meslektaşı gibi engebeli yollarda yürümek zorunda kaldı. Örneğin 6 yıl önce yaptıkları bir haber nedeniyle Kolombiya ordusunun düzenlediği istihbarat operasyonunun hedefi oldu. Kolombiya’da enerji ve maden şirketlerinin orduya para aktarmasına yasal olarak izin veriliyor. Ve hikâye bu uygulamanın sorgulanmasıyla başlıyor: “Bu uygulamanın ciddi etik sorun yarattığını, neredeyse güvenliğin özelleştirilmesi anlamına geldiğini düşünüyoruz” sözleriyle ısrarla tepkilerini koyduklarını belirten Parra, bu durumun sadece etik bir sorun olmadığını bir dizi örnekle açıklıyor:

“Bu durum, özellikle toplumsal liderler[1] için çok ağır sonuçlar doğurdu. Birçoğu yakalandı, haksız yere yargılandı, bir kısmı da öldürüldü. Tabii burada ‘şirketler yüzünden oldu’ diyemem, ama ‘çevre’ yüzünden oldu diyebilirim. Yani petrol ya da maden çıkarma faaliyetlerinin........

© Journo