menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Het poldermodel werkt niet meer voor iedere klasse

29 0
04.06.2026

Het poldermodel werkt niet meer voor iedere klasse

Voormalig onbezoldigd lid van het Algemeen Bestuur van de FNV

Door: Merdan Yagmur en Peter Spijkerman

Vakbonden zijn geen neutrale maatschappelijke organisaties. Ze zijn ontstaan uit conflict, namelijk door de fundamentele tegenstelling tussen wie arbeid verkoopt en wie er winst uit trekt. Wie dat vergeet, begrijpt ook niet waarom ze vandaag nog steeds nodig zijn.

De eerste vakbonden ontstonden in de negentiende eeuw als directe reactie op de industriële revolutie. Arbeiders verzetten zich tegen hongerlonen, kinderarbeid en gevaarlijke werkomstandigheden. Wie zich organiseerde, deed dat vanuit één besef: alleen samen stond je sterk genoeg om iets te veranderen. Die klassenlogica is niet achterhaald, maar is actueler dan ooit.

Decennialang gold het poldermodel als het Nederlandse exportproduct bij uitstek: overleg tussen overheid, werkgevers en werknemers dat leidde tot stabiliteit en breed gedragen akkoorden. Maar wie eerlijk kijkt naar de afgelopen twintig jaar, ziet een ander beeld. Nederland heeft inmiddels het hoogste aandeel flexwerkers van de Europese Unie. Ruim een derde van alle werkenden heeft geen vast contract. De organisatiegraad van vakbonden daalde van ruim 35 procent in de jaren tachtig naar minder dan 17 procent vandaag. Tegelijk nam het aandeel van arbeid in het nationaal inkomen structureel af. De opbrengsten van groei zijn scheef verdeeld, en het polderoverleg heeft dat niet........

© Joop