De lekkere keurige verpakking van het extremisme

Historicus / Socioloog

We gaan het haast normaal vinden. De winsten bij verkiezingen voor niet alleen populistische, maar ook voor radicale en zelfs extremistische partijen. Wereldwijd, ook in Nederland.

Hoe moeten we het hier noemen?

De radicaal-rechtse beweging in Nederland kleedt zich in het burgerlijke gewaad van kennis, cultuur en intellect, terwijl ze een ideologie verbergt die zichtbaar exclusief, autoritair en diep reactionair is.

Hoogopgeleide voortrekkers citeren filosofen en historici, verwijzen met gemak op erudiete wijze naar de Europese geschiedenis en spreken met een welklinkende ernst. Iedere absurdistische uitspraak bedekt als een pure kennisbron.

Een gekozen marketing. Klassieke muziek, de plechtige toon en zorgvuldig gekozen citaten suggereren intellect en verfijning en beschaving. Terwijl het programma, variërend van nationale oriëntatie en klimaatontkenning tot het minimaliseren van dierenwelzijn en restrictief sociaal beleid, de realiteit laat zien. Gewoon rechtse denkbeelden in moderne design jassen.

Jongere kandidaten, academisch gevormd, met viool of proefschrift in de hand, dienen als schitterende schijn; hun aanwezigheid geeft de beweging een geur van respectabiliteit en met grote verleiding die bedoeld is om nieuwe volgers aan te trekken. Supporters uit alle lagen van de bevolking.

Het publiek raakt zo gewend aan een wereld waarin het lijkt of er nieuwe bijzondere voorgangers zijn opgestaan om ons naar een betere toekomst te leiden. Je moet wel loyaliteit tonen, die belangrijker is dan feiten en werkelijke kennis.

Media-optredens, podcasts en gestileerde beelden creëren een universum waarin kritiek verraad is. Het blijft wij versus zij. Twijfel en nuance verdwijnen langzaam bij de volgers; een collectief gevoel van uitverkiezing groeit.

Een nieuw bestaan is mogelijk, zonder de vijanden. Wie meent de wereld beter te doorzien dan de buitenwereld, voelt zich deel van een select gezelschap, terwijl de werkelijkheid natuurkijk buiten de deur blijft. Er bestaat immers maar één realiteit.

De verleiding als politiek instrumentJonge vrouwelijke en mannelijke boegbeelden functioneren als verfijnde marketinginstrumenten: academisch gevormd, muzikaal, gestileerd, en subtiel genoeg om de radicale kern van de beweging te verpakken in een ogenschijnlijk schone respectabele verbeelding. Aangetrokken door die schoonheid - onhaalbaar voor de volgers - en woorden die zacht klinken maar keihard over tweedelingen, complotten en haat gaan.

Het misbruiken van de andere sekse maar dan zonder hoofddoek en met wapperende blonde haren. Feminisme wordt afgedaan als overbodig, autonomie van vrouwen gerelativeerd en traditionele rolpatronen vanzelfsprekend verheerlijkt. Hun aantrekkingskracht, zowel intellectueel als esthetisch, creëert een universele verleiding die de ideologie aanvaardbaar doet lijken, terwijl de kern radicaal en autoritair blijft. Met........

© Joop